“In een wereld vol onrust staan we vandaag stil en buigen we ons hoofd. Voor hen die vlogen, vochten en vielen. Hun verhalen blijven we doorgeven.” Met deze woorden sprak minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius op 4 mei bij het Monument voor Gevallen Vliegers op de voormalige Vliegbasis Soesterberg.
De minister vertelde onder meer het verhaal van vaandrig Matthijs Fisscher. Tijdens een missie in 1943, uitgevoerd door de Nederlands-Indische luchtstrijdkrachten vanuit Australië, werd zijn toestel boven de Timorzee neergeschoten. Hoewel gewond nam hij de besturing over nadat de piloot omkwam. Hij wist een noodlanding op zee te maken en redde meerdere bemanningsleden; vier overleefden, twee niet.
Ook noemde Yeşilgöz het indrukwekkende verhaal van Diederik van Overbeek. Hij was 16 jaar toen de oorlog begon en wist via een gevaarlijke tocht door bezet Europa Engeland te bereiken. Daar werkte hij als monteur bij de Britse luchtmacht. Inmiddels is hij 102 jaar oud.
Volgens de minister onderstrepen deze verhalen het belang van internationale samenwerking. Zo oefenden Nederlandse F-35’s recent samen met Japan en de Verenigde Staten, en leverde Nederland F-16’s en simulatoren aan Oekraïne. “De vijand van toen kan een partner van nu zijn,” zei ze. “Dat benadrukt hoe belangrijk het is om te investeren in samenwerking en vertrouwen. Europa moet meer verantwoordelijkheid nemen voor de eigen veiligheid, maar dat doen we niet alleen. Juist de combinatie van een sterker Europa en nauwe samenwerking met de Verenigde Staten vergroot onze veiligheid.”
Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten, luitenant-generaal André Steur, stond stil bij de familie Van der Stok. Jachtvlieger Bob van der Stok wist te ontsnappen uit een Duits krijgsgevangenkamp, terwijl zijn broers Felix en Hans actief waren in het verzet. Zij werden gearresteerd en stierven in een concentratiekamp. Hun vader overleed later aan de gevolgen van mishandeling door de bezetter.
“Als ik aan weerbaarheid denk, denk ik aan deze familie,” zei Steur. “Zij betaalden de hoogste prijs voor onze vrijheid.” Hij riep op om weerbaarheid niet alleen als begrip te zien, maar als een bewuste keuze en opdracht.
De herdenking werd kracht bijgezet door vier F-35 Lightning II-toestellen die in een zogenoemde ‘missing man’-formatie over het monument vlogen. Eén toestel verliet daarbij de formatie, als symbool voor de gevallenen.
Ook elders in Nederland en daarbuiten vonden herdenkingen plaats. Op het Militair Ereveld Grebbeberg werden militairen herdacht die sinds 10 mei 1940 wereldwijd zijn omgekomen. Staatssecretaris Derk Boswijk was daarbij aanwezig. Generaal Onno Eichelsheim vertegenwoordigde Defensie op het Nationaal Ereveld Loenen.
In Vilnius hielden Nederlandse militairen van de Multinational Battlegroup twee minuten stilte. Volgens ambassadeur Jack Twiss Quarles van Ufford vraagt de huidige veiligheidssituatie om gezamenlijke inzet.
Vanavond komen Yeşilgöz en Steur opnieuw samen bij het Nationaal Monument op de Dam. Daar leggen Eichelsheim en de operationele commandanten een krans ter nagedachtenis aan alle militairen en koopvaardijpersoneel die sinds de Tweede Wereldoorlog in dienst van het Koninkrijk zijn omgekomen.
Bron: defensie.nl
