Warschau/Brussel – Polen heeft woensdagochtend een zeldzaam beroep gedaan op artikel 4 van het Navo-verdrag. Dat artikel stelt lidstaten in staat om spoedoverleg te vragen als zij zich bedreigd voelen. Aanleiding is het binnendringen van Pools luchtruim door Russische drones in de nacht van dinsdag op woensdag.
Premier Donald Tusk sprak van een “dramatische nacht” en bevestigde dat het de eerste keer is dat Russische drones boven het grondgebied van een Navo-lid zijn neergehaald. Slachtoffers zijn er volgens hem niet gevallen. “Er is geen reden voor paniek of voor beperkingen die het dagelijks leven hinderen,” zei Tusk voor aanvang van een ingelast regeringsberaad waarbij ook de militaire top aanwezig was.
Provocatie of ongeluk?
Volgens Tusk gaat het “hoogstwaarschijnlijk om een grootschalige provocatie”. Hij benadrukte dat Polen geen enkel risico neemt en daarom tegelijkertijd overlegt met zijn bondgenoten.
Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky reageerde fel. Op X schreef hij dat de inzet van drones door Rusland “geen toeval” is en sprak hij van een bewuste escalatie. Kyiv biedt Polen aan om kennis te delen en samen te werken aan een “effectief systeem van waarschuwing en afweer”. “Rusland moet de reactie op deze escalatie voelen,” aldus Zelensky.
Het Belarussische ministerie van Defensie meldde daarentegen dat het Polen en Litouwen vooraf had gewaarschuwd voor drones die “uit koers” waren geraakt tijdens gevechten tussen Rusland en Oekraïne. Volgens Minsk was dat te wijten aan elektronische oorlogsmiddelen. Belarus, trouwe bondgenoot van Moskou, stelt dat de waarschuwing Polen de kans gaf in te grijpen.
Artikel 4, niet artikel 5
De Navo bevestigt dat de kwestie woensdagochtend wordt besproken tijdens een al geplande vergadering, maar dan wel officieel in het kader van artikel 4. Dat is een belangrijk onderscheid met het veel bekendere artikel 5, waarin is vastgelegd dat een aanval op één lidstaat geldt als een aanval op allen.
De situatie onderstreept de gespannen verhoudingen aan de oostflank van de alliantie. Polen kondigde eerder al aan zijn grens met Belarus te sluiten uit vrees voor gezamenlijke militaire oefeningen van Minsk en Moskou.
Bron: ad.nl
