Oorlog in Nederland? Dan zijn vrouwen straks ook militair dienstplichtig

Als het oorlog wordt, dan wordt de kans steeds groter dat ook vrouwen oproepbaar zijn voor militaire dienst. Een overgrote Kamermeerderheid heeft dinsdagavond steun uitgesproken voor een wetswijziging hiertoe, nadat de Ministerraad dit vorig jaar ook al deed. Het is vooral een symbolische maatregel om mannen en vrouwen gelijk te behandelen. In de praktijk wordt voorlopig niemand opgeroepen, omdat de opkomstplicht sinds 1997 is opgeschort.

‘Het gaat om de grondwettelijke gelijkheid tussen mannen en vrouwen, ik hecht daaraan’, aldus Defensieminister Ank Bijleveld (CDA) tegen de Kamer.
Op zijn vroegst komende zomer krijgen niet alleen jongens, maar ook meisjes die zeventien jaar oud worden een brief thuisgestuurd waarin staat dat ze voortaan staan ingeschreven als dienstplichtige. Pas als er een ‘ernstige territoriale dreiging of een nationale crisis uitbreekt’ kan de regering besluiten om alle dienstplichtigen daadwerkelijk op te roepen. Tot die tijd hoeft niemand op training naar een kazerne.




Eerste Kamer
De wet gaat pas in als de Eerste Kamer er ook mee instemt: dat gebeurt naar verwachting dit voorjaar. Alleen vrouwen die daarna 17 jaar oud worden, vallen onder de dienstplicht. Vrouwen die nu al 17 jaar of ouder zijn, vallen dus buiten de nieuwe regeling.
Tot nu toe sloot Defensie vrouwen uit van de dienstplicht omdat hun ‘maatschappelijk positie niet gelijkwaardig was voor wat betreft hun inkomen, status en macht’. Op verzoek van D66 en de PvdA streefde voormalig Defensieminister Jeanine Hennis (VVD) ernaar om mannen en vrouwen voortaan gelijk te behandelen. Haar opvolger Bijleveld maakt de klus nu af.

Even hoog opgeleid
Vrouwen zijn ‘net zo capabel als mannen om het land te verdedigen’, concludeert Bijleveld. Dat komt onder meer omdat vrouwen inmiddels even hoog opgeleid zijn als mannen. Defensie heeft, gelet op de huidige oorlogsvoering, juist hoogopgeleide specialisten uit gevarieerde beroepsgroepen nodig.
Maar vrouwen kunnen ook ingezet worden voor gevechtsfuncties, laat Defensie desgevraagd weten. Momenteel mogen vrouwelijke beroepsmilitairen ook al solliciteren op die gevechtsfuncties. Het huidige beroepsleger telt ruim 3.500 vrouwen en 38.000 mannen.

bijleveld-in-boxer_noventas-by-mindef

Regels voor ontheffing
De nieuwe dienstplichtwet roept op het Binnenhof weinig weerstand op, alleen de SGP heeft principiële bezwaren. ‘Gelijkwaardigheid betekent niet dat mannen en vrouwen hetzelfde moeten doen’, zei het SGP-Kamerlid Roelof Bisschop in het Kamerdebat.

De VVD- en CDA-fractie wilden dinsdagavond vooral weten of ontheffing van militaire dienst mogelijk is als twee ouders gelijktijdig worden opgeroepen. ‘Beide verzorgers oproepen zal niet aan de orde zijn’, beloofde Bijleveld. Hetzelfde geldt voor zwangeren. De exacte regels voor ontheffing worden pas ingevuld als de regering zich genoodzaakt voelt om de opkomstplicht te reactiveren – als er bijvoorbeeld oorlog uitbreekt.

Zusterdienst
Zeker is wel al dat de broederdienst wordt uitgebreid met de zusterdienst, wat betekent dat alleen de oudste twee kinderen uit één gezin (voorheen: de oudste twee zonen) dienstplichtig worden. Overige kinderen krijgen ontheffing.
Noorwegen is tot nu het enige land binnen de NAVO en Europa dat de dienstplicht kent voor zowel mannen als vrouwen. Zweden is – net als Nederland – voornemens de wet te wijzigen.

Bron: Volkskrant / Defensie

Biografie eerste vrouwelijke militair voor minister Hennis

Minister Jeanine Hennis-Plasschaert kreeg vanmorgen een exemplaar van de biografie van de eerste vrouwelijke militair in Nederland: Francien de Zeeuw. Deze Zeeuwse verzetsstrijder werd op 1 december 1944 toegelaten tot de Marine Vrouwen Afdeling (Marva). Het boek, geschreven door Natasza Tardio, gaat met name over de jaren 1940 – 1948.

Hennis ontmoette De Zeeuw eind januari 2013, enkele maanden na haar aantreden als bewindsvrouw. “Francien kwam langs in Den Haag. We aten een gebakje op mijn werkkamer en ze nam me mee in haar levensverhaal. Ons gesprek zal ik nooit vergeten. Het maakte grote indruk”, bracht Hennis vanmorgen in herinnering. “We hebben elkaar 2 keer uitgebreid gesproken en ik vond dat erg inspirerend.”

Verzetsheld
Francien de Zeeuw speelde in Zeeland een belangrijke rol in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Als telefoniste in Terneuzen luisterde ze telefoongesprekken van de Sicherheitsdienst en de Gestapo af en waarschuwde onderduikers voor razzia’s. Voor het verzet zocht De Zeeuw naar huisvesting voor onderduikers en smokkelde ze wapens, voedselbonnen en identiteitsbewijzen. In maart 1944 was ze betrokken bij de geslaagde overval op het distributiekantoor van Kloosterzande.

minister-hennis-plasschaert-met-allereerste-vrouwelijke-militairen_noventas-by-mindef

Naar Indië
De Zeeuw trad toe tot de Marva en kreeg een opleiding in Engeland. Ze ging naar Indië en werd in Batavia plaatsvervangend hoofd Posterijen van het Marine Postkantoor. Daar werkte ze tot eind 1947. De Zeeuw ontmoette tijdens haar leven zowel koningin Wilhelmina als koningin Juliana. Ze werd onderscheiden met het Mobilisatie-Oorlogskruis, het Verzetsherdenkingskruis en het Ereteken voor Orde en Vrede.

Verbaasd
Biografe Tardio sprak in de jaren 2012-2014 vele keren met De Zeeuw. Volgens de schrijfster was De Zeeuw verbaasd dat ze een boek over haar wilde schrijven. “Ik heb toch niets bijzonders gedaan? Ik dacht er niet bij na, ik deed gewoon wat er gedaan moest worden”, zei De Zeeuw volgens Tardio.

Oude idealen
Volgens Hennis spreekt het initiatief en zelfbewustzijn van De Zeeuw tot de verbeelding. “Ook in een ander opzicht vind ik het verhaal van Francien van grote waarde. Dat heb ik ook in het voorwoord van het boek geschreven. We identificeren ons graag met degenen die zich op bijzondere wijze onderscheiden, die opkomen voor de belangen van onze samenleving en zich inzetten voor de waarden waaraan wij zoveel ontlenen. Mensen zoals Francien maken ons trots, geven hoop en herinneren aan het belang van oude idealen zoals moed, trouw en opoffering. Dit was vroeger zo, dat is nu zo en dit zal in de toekomst niet anders zijn.”

Het boek ‘Francien de Zeeuw, van verzetsheldin tot eerste vrouwelijke militair’ van Natasza Tardio telt 320 pagina’s. Het boek is uitgegeven bij Pepper Books in Alkmaar. ISBN: 9789020608458.

Bron: Defensie