Verdere verbetering sociale veiligheid bij Defensie: van uniformiteit naar diversiteit

Defensie neemt een aantal maatregelen om de sociale veiligheid verder te versterken. Staatssecretaris Barbara Visser stuurde daar gisteren een brief over aan de Kamer.
Het betreft een reactie op de commissie Giebels. Die liet zich in haar eindrapport kritisch uit over de sociale veiligheid bij Defensie. In de brief wordt aangegeven wat het ministerie al doet aan versterking van de sociale veiligheid en welke acties en maatregelen er op de agenda staan.

Verbeteringen
De organisatie heeft inmiddels al veel gedaan om de sociale veiligheid te verbeteren. Zo zagen diverse actieplannen het licht en verwerkten defensieonderdelen het onderwerp al in diverse opleidingen. Ook is de Gedragscode Defensie vernieuwd. Daaraan hebben militairen en burgermedewerkers uit de hele organisatie bijgedragen.




Maatregelen
Defensie ziet 5 operatielijnen waarlangs verdere verbetering wordt vormgegeven. Deze operatielijnen zijn onderling afhankelijk en moeten elkaar versterken. Acties en concrete maatregelen op de operatielijnen zijn medio dit jaar voorgesteld en afgestemd met de defensieonderdelen. Er komen zowel voor de korte als de langere termijn acties op het gebied van cultuurverandering, werving en loopbaanpaden, opleiding en vorming, leiderschap en het verbeteren van het meldsysteem. Deze worden de komende tijd samen met de defensieonderdelen verder uitgewerkt.

Randvoorwaardelijk
Twee aspecten zijn randvoorwaardelijk voor de ingezette veranderingen: de kwaliteit van het leiderschap en daarbij in het bijzonder het middenmanagement, alsmede een goed functionerend meldingssysteem.

Middenmanagement
Het middenkader speelt een essentiële rol. Deze grote groep mensen is er immers verantwoordelijk voor beleid om te zetten in uitvoering. Zij hebben dagelijks contact met de werkvloer. Het is van groot belang dat het middenkader het borgen van een sociaal veilige omgeving omarmt. Door het geven van het goede voorbeeld en het uitdragen van het juiste normbesef wordt draagvlak en acceptatie gecreëerd. De komende tijd investeert Defensie dan ook met prioriteit in deze groep. Denk aan betere opleidingen en instrumenten om het werk beter uit te kunnen voeren.

Meldingssysteem
Defensie streeft naar een duidelijk, eenvoudig, laagdrempelig en herkenbaar meld- en registratiesysteem met een centrale opslag van interne onderzoeken. Verder gaat de organisatie investeren in de kwaliteit van vertrouwenspersonen en versterking van de COID.

Deze maatregelen moeten vertrouwelijkheid van meldingen en monitoring van opvolging en terugkoppeling verbeteren. Visser wil daarnaast dat iedereen bij Defensie weet wat van hem of haar wordt verwacht op het gebied van sociale veiligheid. Al het defensiepersoneel moet zich veilig voelen om hier vermoedens van integriteitsschendingen, ongewenst gedrag of andere misstanden te melden.

Bron: Defensie

Pesters bij Defensie beschermd, melders buitengesloten

Commissie-Giebels komt met pijnlijk rapport
Opnieuw is een pijnlijk hard rapport over interne problemen bij Defensie verschenen. De commissie-Giebels, die onderzoek deed naar sociale veiligheid binnen de krijgsmacht, concludeert dat deze onvoldoende is.
Professor Ellen Giebels werd gevraagd het gevoelige onderwerp te bekijken nadat vorig jaar naar buiten kwam dat er grote problemen waren geweest bij de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen. De commissie opende een klachtenloket waar de afgelopen maanden 92 meldingen binnenkwamen.




De commissie concludeert dat de interne cultuur bij defensie sociaal ongewenst gedrag zoals pesten en vernederen in de hand werkt. Er is een sterke groepscultuur die een negatief effect heeft wanneer mensen moeten worden aangesproken op ongewenst gedrag. Melders worden buitengesloten terwijl de beschuldigde door de groep wordt beschermd. Het gevolg is dat mensen wel twee keer nadenken voor ze een melding doen. „Hierdoor blijk niet-melden simpelweg de meest verstandige keuze”, concludeert Giebels.

In zo’n geval schiet volgens Giebels bovendien het meldingssysteem tekort. Door een wirwar aan loketten en functionarissen weten defensie-medewerkers niet goed bij wie ze waarvoor terecht kunnen. Daarnaast signaleren de onderzoekers dat het systeem waarbij iedereen elke drie jaar een andere functie krijgen een negatief effect heeft op sociale veiligheid. Het werkt remmend op het aanpakken van ongewenst gedrag omdat mensen voor nieuwe functies en promoties afhankelijk zijn van degene die ze aanspreken.

Staatssecretaris Visser (Defensie) laat in een reactie weten de conclusies van de rapport zeer serieus te nemen. Dat het nalaten van een melding binnen de organisatie de meeste overlevingskans biedt, is ’onacceptabel’, vindt Visser. Ze stelt dat dat alle medewerkers veilig hun werk moeten kunnen doen. Het rapport ziet ze als een belangrijke stap in deze richting. Om de meldingsbereidheid omhoog te krijgen, komt defensie met één centraal meldpunt voor ongewenst gedrag. Dit wordt intern belegd bij de Centrale Organisatie Integriteit Defensie (COID). Vakbonden zoals de AFMP zetten daar vraagtekens bij. Ze vinden ook gespecialiseerde buitenstaanders bij het meldpunt betrokken moeten zijn.

Bron: Telegraaf / Defensie (foto illustratief)