tank-oirschotse-heide_noventas-by-limburgse-jagers

Van Afghanistan-veteraan tot schapenherder

Andries (45) krijgt zijn eigen schaapskudde op defensieterrein: Afghanistan-veteraan wordt herder
Normaal lopen er zwaar bewapende soldaten, maar binnenkort krijgt het militaire oefenterrein in Oirschot er nieuwe permanente bewoners bij. De schapen van ex-militair Andries Kaptijn (45) uit Eindhoven om precies te zijn. De wollige viervoeters maken geen deel uit van een nieuwe militaire trainingsstrategie, maar zijn een tegemoetkoming van defensie aan de zwaar getraumatiseerde Afghanistan-veteraan, die al jaren droomt van zijn eigen kudde.




De carrière van Kaptijn kwam tot een tragisch einde toen er bij hem een zware vorm van posttraumatische stressstoornis (PTSS) werd vastgesteld, vertelt boezemvriend Tom Bongers, die Kaptijn hielp met zijn plan voor een kudde op het terrein.
PTSS is een stoornis die veel soldaten oplopen na een uitzending in oorlogsgebied. Door traumatische gebeurtenissen krijgen ze psychische klachten. Maar waar veel (ex-)militairen op termijn leren leven met hun ergste demonen, is dat Kaptijn nooit gelukt. Hij werd volledig arbeidsongeschikt verklaard na verschillende missies in Afghanistan. Bongers: “Je ziet het niet aan hem, maar hij is echt invalide. Daarom praat ik nu ook met je en niet hijzelf.”

Hulp aan een vriend
Het was reden voor Bongers om zich in te zetten om zijn vriend te helpen. “Andries kwam op een gegeven moment bij me met het plan om schapen te houden op het terrein. Het is iets wat voor hem heel goed voelt. En de locatie is vertrouwd, het is de plek waar hij zelf vroeger ook gestationeerd was.” Maar ja, schapen houden op een terrein waar militaire oefeningen worden gehouden, dat gaat niet zomaar.
Zeker niet als je moet knokken tegen de bureaucratische molen van defensie, geeft Henk Voets, majoor en kazernecommandant in Oirschot, toe. “Drie jaar geleden werd het plan al eens afgewezen. We zijn bij defensie door het gebrek aan middelen inmiddels gewend geraakt om ‘nee’ te zeggen.”

Gevaarlijk?
“Het bezwaar was dat het mogelijk gevaarlijk zou zijn en dat er straks meer ex-militairen met dit soort verzoeken zouden komen.” Voets kon zich niet vinden in die redenering. “Het gaat om een stuk terrein dat amper gebruikt werd. Het wordt bovendien omheind. En Andries is tot nu toe de eerste oud-militair die ik heb ontmoet die schapenherder wil zijn.”
Het plan ging nog verder omhoog op de defensieladder. Tot aan brigadegeneraal Gerard Koot. Toestemming werd geregeld. “We vinden dat we nu gewoon menselijk moeten zijn. De bezwaren gaan natuurlijk nergens over: je helpt een man die voor ons heeft gestreden en tot rust wil komen met een stuk land dat we toch al nauwelijks gebruikten.”

De heide op
En dus kan Kaptijn binnenkort voor het eerst met zijn schapen de voor hem zo bekende heide op. Bongers: “We beginnen met zes schapen, die komen over iets meer dan een week aan. Als dat goed gaat dan komen er meer.” Ook zal er een speciale stal komen voor de schapen.
De dieren worden overigens niet door defensie betaald, maar door de speciaal opgerichte Stichting ‘Eerste Compagnie van het Verloren Schaap’.

Bron: Omroep Brabant / Defensie (foto illustratief)

Hulphond Vigo met baasje sergeant-majoor Patrick Kaslander_Noventas by MinDef

Steun voor onderzoek naar relatie hulphond – veteraan met PTSS

Een consortium aan maatschappelijke partners, waaronder Defensie, Stichting Hulphond Nederland, het Karel Doorman fonds, Triodos Foundation en Royal Canin ondersteunt gezamenlijk het onderzoekstraject van de faculteit Diergeneeskunde Universiteit Utrecht naar de interactie tussen hulphonden en veteranen met posttraumatische stressstoornis (PTSS). Het doel van het onderzoek is om het mechanisme van de interactie tussen mens en dier zichtbaar te maken en objectief te kunnen meten. Dit om de inzet van hulphonden bij veteranen nog verder te optimaliseren, zodat deze zo goed mogelijk aansluiten bij de individuele behoefte van de veteraan. Dit meldt Universiteit Utrecht.




De urgentie voor dit project is hoog, dat vind ook luitenant-generaal Hans van Griensven, Inspecteur Generaal der Krijgsmacht: “Elk jaar zetten Nederlandse militairen zich in voor vrede en veiligheid in de wereld. Soms maakt een militair tijdens een missie dusdanig ingrijpende gebeurtenissen mee, dat hij of zij hiervan mentaal of fysieke beschadigd raakt, wat kan leiden tot een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Voor een veteraan die via de conventionele weg uitbehandeld is, kan een hulphond dé oplossing betekenen.” Van Griensven gaat steun aan dit onderzoek verlenen.

Dr. Joris Wijnker, majoor-dierenarts bij Defensie en onderzoeker bij de faculteit Diergeneeskunde is projectleider van het Veteranen-PTSS-Werkhonden-Research Project: V-PWR. “We zien dat de hulphonden die geplaatst zijn bij veteranen met PTSS een positieve invloed op hun leven hebben. Deze positieve resultaten zijn vooral gebaseerd op subjectieve ervaringen en zelfreflectie.”

Het onderzoek richt zich op meer en beter inzicht in de interactie tussen veteraan en hulphond. Wijnker: “We starten ons onderzoek met het meten van een aantal parameters. Hierbij kun je denken aan hartslag, bloeddruk, het bewegingspatroon en andere stressindicatoren zoals het hormoon cortisol. Vergelijkbare metingen willen we ook bij de hond gaan uitvoeren. Met behulp van onder andere smartwatches maken we daarmee inzichtelijk hoe de veteraan en de hulphond zich fysiek en mentaal voelen. Naast militairen is er ook bij de andere geüniformeerde beroepen zoals politie, brandweer en ambulancedienst een toenemende aandacht voor dit probleem. Ook hier zijn veel mensen die kampen met de gevolgen van PTSS.”

Het project is afhankelijk van externe financiering. Een bijdrage leveren kan via www.vriendendiergeneeskunde.nl/hulphonden

Bron: Nationale Zorggids / Defensie (foto illustratief)