VS, Canada en Noorwegen officieel welkom in EU-project militaire mobiliteit

“Vandaag markeren we een belangrijke stap in de samenwerking tussen de EU, de VS, Canada en Noorwegen”, aldus minister Henk Kamp. “Zij zijn nu officieel toegetreden tot het door Nederland geleide PESCO-project Militaire Mobiliteit, waarmee we het militair transport door de EU verbeteren. Een belangrijke mijlpaal.”




In mei dit jaar ging de EU Raad van ministers van Defensie al akkoord met het uitnodigen van de 3 landen. Inmiddels zijn de werkafspraken gemaakt, waardoor de deelname officieel is beklonken.

Aan het EU-project doen in totaal 24 EU-landen mee en vanaf vandaag dus ook 3 belangrijke NAVO-bondgenoten die geen EU-lid zijn. Dat is voor het eerst binnen een PESCO-project. Daarmee is dit ook een positieve en concrete stap in betere EU-NAVO-samenwerking. Nederland leidt het project, dat gericht is op het versnellen van militaire verplaatsingen in Europa.

De toegevoegde waarde van de 3 landen op het gebied van militaire mobiliteit in Europa is groot. De VS en Canada verplaatsen beiden geregeld grote aantallen eenheden door Europa, inclusief Noorwegen. En ze hebben hier veel ervaring mee. Zo vond in het Scandinavische land in 2018 de grote oefening Trident Juncture plaats, waar Nederland ook een actieve rol in had. Ook de komende jaren worden regelmatig militaire verplaatsingen geoefend.

Grote verplaatsing via Vlissingen
Afgelopen weken was er via de haven van Vlissingen nog een megaverplaatsing van Amerikaans militair personeel en materieel door Europa. Het ging om een aflossing van een helikopterbrigade, als onderdeel van de versterkte Amerikaanse aanwezigheid in Europa. Nederland heeft een belangrijke positie als strategisch doorvoerland voor militaire verplaatsingen. Om deze rol als ‘toegangspoort naar Europa’ te versterken heeft de Ministerraad begin dit jaar het Nationaal Plan Militaire Mobiliteit aangenomen.

Transport makkelijker en sneller maken
Het verbeteren van militaire mobiliteit is grotendeels een nationale verantwoordelijkheid. De kracht van het PESCO-project is dat deze nationale inzet onderling wordt afgestemd. Daarnaast wordt voor Europese zaken zoals douanewetgeving nauw samengewerkt met EU-instellingen.

Bij militaire mobiliteit gaat het erom dat verplaatsingen sneller en eenvoudiger kunnen, met name over landsgrenzen. Bij oplopende spanningen aan de grenzen van Europa moeten Nederlandse en andere troepen snel kunnen reageren. Dit draagt bij aan een geloofwaardige afschrikking.

PESCO
Militaire Mobiliteit is een van de intussen 60 projecten van PESCO (Permanent Structured Cooperation), een samenwerkingsverband binnen de EU dat in 2017 startte. En waarin 25 EU-lidstaten nauwer met elkaar samenwerken op Defensiegebied.

Bron: Defensie

Nieuw snel reagerend Cyberteam

Er komt een snel reagerend cyberteam, bestaande uit experts van verschillende landen. Het team assisteert de deelnemende landen bij het beveiligen tegen cyberdreigingen. Het gaat om Estland, Finland, Kroatië, Nederland, Polen en Roemenië. Ze tekenden vandaag een Memorandum of Understanding. Daarmee is het voornemen om samen te werken binnen het project ‘cyber rapid response teams and mutual assistance in cyber security’ in een volgende fase beland.

De cyber-samenwerking gebeurt onder de vlag van Permanent Structured Cooperation (Pesco), op 11 december 2017 formeel opgericht in Brussel. Pesco is bedoeld Europese Defensiesamenwerking te versterken.

Een voorbeeld is militaire mobiliteit, een initiatief van Nederland. Hierbij is het de bedoeling dat militair personeel en materieel snel over Europese grenzen door de Europese Unie zijn te verplaatsen.

Van wezenlijk belang
Met de vandaag getekende overeenkomst, in de Raad Buitenlandse Zaken Defensie, willen de deelnemers zich weren tegen toenemende cyberdreiging. Minister Ank Bijleveld-Schouten tekende namens Nederland. “Het is belangrijk om dit snel inzetbare team te hebben. Cyberaanvallen worden niet door landsgrenzen beperkt, daarom is een collectieve aanpak van wezenlijk belang.” Digitale spionage bij overheden en bedrijven en digitale verstoring van onze vitale infrastructuur blijft één van de grootste cyberdreigingen voor Nederland en zijn bondgenoten.

Het project staat onder leiding van Litouwen. De deelnemende landen richten elk 1 of meer expertisecellen op. Deze zijn op te roepen voor het zogenoemde Cyber Rapid Response Team (CRRT). Daarbij komen een raad en juridische, politieke en technische werkgroepen.

Past in Defensie Cyber Strategie

Wat de minister betreft past de aandacht voor het cyberdomein in de Defensie Cyber Strategie. “Hier is de samenwerking in Pesco-verband met Litouwen en andere partners een onderdeel van. Dit specifieke project wordt gezien als één van de meest succesvolle.”

Een CRRT is permanent en wordt geleid onder roterend voorzitterschap. Een CRRT wordt geactiveerd op verzoek van een deelnemend land en na goedkeuring van de CRRT-raad. Uiterlijk 72 uur later krijgt het verzoekende land hulp bij het cyberincident.

Na goedkeuring van de huidige deelnemende landen, is het ook voor andere lidstaten mogelijk om deel te nemen aan het Pesco-project.

Nederland werkt al nauw samen met Litouwen. Zo opereren in de Baltische staat Nederlandse militairen in NAVO-verband, de enhanced Forward Presence, om aanwezigheid te tonen op de oostflank van het Europees grondgebied.

Pesco