Eerste stap gezet in Europese militaire mobiliteit

Er ligt een overeenkomst om de regelgeving rond grensoverschrijdend militair vervoer binnen de EU te vereenvoudigen. 26 lidstaten, waaronder Nederland, hebben het document gisteren getekend. Dat gebeurde tijdens de bijeenkomst van de Europese defensieministers in Brussel. In het door Nederland getrokken project Militaire Mobiliteit is nu een eerste serieuze stap gezet.

De overeenkomst is met het Europees Defensie Agentschap (EDA). Dat helpt de EU-landen met het versimpelen van de regels.

Een ander onderwerp dat ter tafel kwam betrof de geïntensiveerde samenwerking van de EU met de Sahel-regio. Nederland draagt bij aan de EU-missies in de Sahel en steunt financieel het operationeel krijgen van een Afrikaanse troepenmacht, gevormd door Mali, Niger, Burkina Faso, Mauritanië en Tsjaad aldaar.




Ook de Permanente Gestructureerde Samenwerking (PESCO) stond op de agenda. Daarbij is gesproken over de deelname van niet EU-landen aan PESCO-projecten. Nederland en een aantal andere lidstaten vinden het belangrijk dat ook die aan sommige initiatieven kunnen meedoen. Volgens minister van Defensie Ank Bijleveld-Schouten stellen enkele landen nog teveel voorwaarden. Dit kan samenwerking met belangrijke strategische partners van Nederland en de EU schaden. Dan gaat het bijvoorbeeld om Canada, Noorwegen, de Verenigde Staten en straks het Verenigd Koninkrijk.

Veiligheid op Europese continent
Nederland zet zich met gelijkgezinde lidstaten volop in om zogenoemde derde landen te laten deelnemen en deed een voorstel. “We moeten open staan voor samenwerking en ons niet afschermen. Samenwerking met derde landen is nodig om Europa als geheel sterker te maken”, aldus Bijleveld.

Nederland is een groot voorstander van meer samenwerking tussen de EU en de NAVO. Het versterkt namelijk de veiligheid op het Europese continent. Het moet dan vooral gaan om zaken waar de EU en de NAVO elkaar aanvullen en versterken. Het gaat dan om militaire mobiliteit, capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden, contra-terrorisme, cyber en het tegengaan van hybride dreigingen. Het Europese expertisecentrum voor het tegengaan van hybride dreigingen in Helsinki is daarvan een goed voorbeeld. Nederland wil hieraan deelnemen.

De volgende bijeenkomst van defensieministers is op 17 juni in Luxemburg.

Bijleveld: Europees leger helpt ons niet verder

“Ik zie dat de Europese Unie voor haar defensie en veiligheid teveel naar binnen kijkt. We willen het helemaal zelf doen. Ik vind dat zorgelijk: het gaat ten koste van onze samenwerking met de NAVO. En dat terwijl NAVO en EU elkaar door samenwerking juist moeten versterken.” Deze boodschap verkondigde minister Ank Bijleveld-Schouten maandag tijdens de EU-raad Buitenlandse Zaken in Brussel.




Op de agenda stonden nieuwe PESCO-initiatieven (Permanent Gestructureerde Samenwerking). Nederland zet zich in dit kader in voor meer militaire mobiliteit in Europa. Nederland en een aantal andere lidstaten vinden het belangrijk dat ook niet-EU-leden aan sommige initiatieven kunnen meedoen. Volgens Bijleveld dreigen er nu te veel voorwaarden te worden gesteld. Dit kan de samenwerking schaden met belangrijke strategische partners van Nederland en de EU. Denk aan landen als Canada, Noorwegen, de Verenigde Staten en straks het Verenigd Koninkrijk.

NAVO moet hoeksteen blijven
Tegelijkertijd maakt Nederland zich zorgen over de richting waarin de Europese defensiesamenwerking zich ontwikkelt. “De NAVO is en blijft de hoeksteen van de Europese veiligheid”, aldus de minister. Nederland is een groot voorstander van betere defensiesamenwerking in de EU. Als die bijdraagt aan de veiligheid en de versterking van de NAVO. Daarom wil Bijleveld gezamenlijk onderzoeken waar nog meer kan worden samengewerkt. “De Franse en Duitse roep om een Europees leger helpt ons echter niet verder. Het heeft juist een negatief effect op de relatie met de NAVO.“

De minister gaf ook aan graag te willen spreken over de betekenis van Europese strategische zelfstandigheid. Samen met de vraag welke richting de Europese defensiesamenwerking moet opgaan. Voor Nederland blijven de EU én de NAVO essentieel voor de veiligheid.

Bron: Defensie (foto illustratief belgische en nederlandse militairen)