Oekraïne vraagt Nederland gericht om Patriot-capaciteit

Oekraïne heeft Nederland gevraagd Patriot-capaciteit te leveren. Minister-president Mark Rutte heeft bevestigd dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse en Duitse initiatief om Patriot-capaciteit aan Oekraïne te leveren. De premier deed dit tijdens zijn bezoek aan de Amerikaanse president Joe Biden. Patriot staat voor Phased Array Tracking Radar to Intercept On Target. Hoe de bijdrage van Defensie eruit ziet wordt nader uitgewerkt.
Oekraïense militairen worden sinds deze week in de Verenigde Staten getraind om met het luchtverdedigingssysteem te werken. Dat gebeurt omdat de Amerikanen eerder al hebben gemeld Patriot-capaciteit aan Oekraïne te geven. Ook Duitsland heeft Patriot-capaciteit toegezegd.

Oekraïne vraagt de wereld al enige tijd om dit wapensysteem. Dit is nodig om kritieke infrastructuur te beschermen tegen Russische raketten en drones. Nederland is naast de Verenigde Staten en Duitsland het enige land dat Patriot-capaciteit kan leveren die voldoet aan de noodzakelijke standaard.

Het Patriot-systeem
De Patriot is een hoogwaardig grondgebonden luchtverdedigingswapensysteem voor de middellange afstand. Het Patriot-systeem is bedoeld om helikopters, bemande en onbemande vliegtuigen, ballistische raketten en kruisraketten uit te schakelen. Dat kan tot op ongeveer 20 kilometer hoogte en over een afstand van 60 kilometer. Met een Patriot-systeem zijn meerdere doelen tegelijk te volgen en te onderscheppen.

Nederland heeft 4 Patriot-systemen, met elk een eigen radar, vuurleidingscentrale en meerdere lanceerinrichtingen. Er zijn op dit moment 3 systemen operationeel, het vierde exemplaar dient als reserve. Een van de maatregelen uit de Defensienota van 2022 is ook dit vierde systeem in bedrijf te stellen. Hiervoor moet personeel aangetrokken worden en moet een deel van dat systeem bij de fabrikant in de Verenigde Staten gereed gemaakt worden.

Patriot-luchtverdedigingssystemen definitief naar Slowakije

Op verzoek van de NAVO plaatsen Duitsland en Nederland Patriot-luchtverdedigingssystemen in de omgeving van de luchtmachtbasis in Sliac, in centraal Slowakije. Het kabinet liet 8 maart al weten dit voornemens te zijn. Vandaag is definitief besloten dat de systemen worden ingezet. Zij zijn bedoeld om bondgenootschappelijke afschrikking te versterken en om het Slowaaks grondgebied en haar inwoners te beschermen tegen eventuele raketdreiging. Slowakije grenst aan Oekraïne. De Patriots zijn vanaf medio april operationeel voor een periode van maximaal 6 maanden.

Minister Ollongren: “Het kabinet acht het van groot belang een actieve militaire bijdrage te leveren aan de versterking van de afschrikking en verdediging van het NAVO bondgenootschap”, zo schrijft de bewindsvrouw aan de Tweede Kamer. “De verslechterde veiligheidssituatie in Europa als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne maakt deze bijdrage noodzakelijk.”

Daarnaast vindt ze het ook van belang om te voldoen aan het verzoek van onze strategische partner Duitsland om gezamenlijk op te treden in Slowakije. “Met deze concrete militaire inzet wordt de nauwe samenwerkingsrelatie tussen beide landen verder vorm gegeven.”

Grond-luchtgeleidewapensysteem
De Patriot is een grond-luchtgeleidewapensysteem waarmee vliegtuigen, helikopters en snelle ballistische en kruisraketten zijn uit te schakelen. Dat kan tot op 20 kilometer hoogte en op een afstand van 60 kilometer. De Patriots staan vanaf begin april gereed om naar onze NAVO-bondgenoot Slowakije af te reizen. Wanneer zij precies gaan is mede afhankelijk van de planning van Duitsland. De Patriots worden in Slowakije ingebed in de NAVO-commandostructuur.

De Patriot is bij uitstek een wapensysteem dat gericht is op defensieve inzet. Nederland gebruikt PAC-2 en PAC-3 raketten. De PAC-2 ontploft in de buurt van het doelwit, dat wordt vernietigd door de wolk van scherven. De PAC-3 heeft geen explosieve springkop. De raket schakelt het doel uit door er tegenaan te vliegen. De PAC-3, zoekt zelf zijn doel en is daardoor zeer effectief om snelle ballistische raketten en kruisraketten uit te schakelen.

Defensie beschikt sinds 1987 over de Patriot, die daarna nog is gemoderniseerd. De luchtverdedigers werken nauw samen met hun Duitse collega’s. Nederland levert 1 Patriot-vuureenheid, Duitsland 2. Vanuit Nederland gaan er ongeveer 150 militairen met de Patriots mee naar Slowakije.

Niche-capaciteit
De Patriot is in Europa een zogenoemde niche-capaciteit. Alleen Duitsland, Griekenland, Spanje en Nederland beschikken erover. Patriot staat voor Phased Array Tracking Radar to Intercept On Target. Een Patriot-raket volgt een doel en onderschept het met behulp van een elektronisch gestuurde radarbundel.

Eerder ingezet
De Nederlandse Patriots zijn eerder in 1991 ingezet tijdens de eerste Golfoorlog, vervolgens tijdens de volgende Golfoorlog in 2003. De laatste keer dat Patriots in het buitenland waren gestationeerd was in de periode 2013 tot begin 2015. Met meer dan 200 militairen stonden de luchtverdedigingssystemen in Zuid-Turkije om het land te beschermen tegen ballistische raketten uit Syrië.