NAVO-verjaardag brengt ministers bij elkaar in woelige tijden

De leiders van de 29 NAVO-bondgenoten en toekomstig bondgenoot Noord-Macedonië kwamen gisteren en vandaag in Londen bijeen voor de 70e verjaardag van de militaire verdragsorganisatie. Discussies over de levensvatbaarheid en de onevenredige lastenverdeling binnen het bondgenootschap domineerden recent het nieuws. Toch is er volgens minister-president Mark Rutte reden voor feest.




“Eerlijk is eerlijk, het bondgenootschap staat onder interne en externe druk”, zei Rutte. Toch was en is de waarde volgens hem onschatbaar. “Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben we met name dankzij de NAVO een vreedzaam, welvarend en stabiel Europa kunnen opbouwen, nauw verbonden met de Verenigde Staten.”

Naast de premier waren ook de ministers Ank Bijleveld-Schouten en Stef Blok (Buitenlandse Zaken) aanwezig. Hoog op de agenda stond een eerlijke lastenverdeling. De Amerikaanse president Trump riep alle lidstaten nogmaals op tot een eerlijker lastenverdeling. Nederland geeft op dit moment 1,4% van het Bruto Binnenlands Product uit aan Defensie.

Eind vorig jaar presenteerde Nederland haar nationale NAVO-plan. Sindsdien zijn belangrijke stappen gezet, maar het extra geld is nog onvoldoende om invulling te geven aan alle prioriteiten. Daarom zijn er keuzes gemaakt. Er worden 9 extra F-35’s aangeschaft waardoor Nederland meer vliegtuigen kan toezeggen aan snelle reactiemachten. Ook wordt er extra geïnvesteerd in de ondersteuning en inzetbaarheid van special forces.

Eensgezinde politiek-strategische richting
Een ander heikel gespreksonderwerp is de huidige verdeeldheid binnen de NAVO. Denk aan Turkije’s optreden (inval in Syrië, aankoop Russische luchtverdedigingsraketten) en de recente uitspraken van de Franse president Emmanuel Macron (‘de NAVO is hersendood’). Naar aanleiding hiervan spraken de regeringsleiders over een strategische herbezinning. Het initiatief moet de eenheid versterken en aanbevelingen doen voor een eensgezinde politiek-strategische richting.

Minister Bijleveld steunt het initiatief: “Nederland, Europa, we kunnen onze eigen veiligheid niet garanderen. De NAVO is en blijft daarom de hoeksteen van onze collectieve verdediging.
De bondgenoten staan nog steeds eensgezind achter artikel 5 (een aanval op 1 is een aanval op allen). En dat is cruciaal, want die eenheid is ons belangrijkste wapen. De NAVO reageert voortdurend op nieuwe bedreigingen en uitdagingen, of die nu intern of extern zijn. Precies zoals het een sterk en modern bondgenootschap betaamt. En dat is wat we hier in Londen hebben gedaan.”

Oog voor de ruimte
De deelnemers bespraken verder de vraag hoe toekomstige dreigingen het hoofd te bieden. Eerder benoemde de NAVO ‘de ruimte’ al als het 5e operationele domein, naast land, zee, lucht en cyber. Dit vanwege het toenemende belang van militaire toepassingen in de ruimtevaart. Ook kondigden de leiders nu aan dat er voor het einde van 2020 een strategie ligt die zekerstelt dat de NAVO technologisch gezien niet achterop raakt.

Bron: Defensie

Bijleveld: vervolgstap samenwerking EU en NAVO nodig

De EU-raad Buitenlandse Zaken met Defensieministers vond vandaag plaats in Brussel. Minister Ank Bijleveld-Schouten pleitte er voor meer coördinatie tussen de Europese Unie en de NAVO. “De dreigingen voor onze veiligheid worden meer en meer complex, divers en onzeker. Daarom is het nodig om een vervolgstap te zetten in de samenwerking.”




Nederland wil meer focus in de gezamenlijke Defensie-inspanningen. Hiervoor moet duidelijker worden hoe de EU en de NAVO elkaar aanvullen en hoe meer en beter kan worden samengewerkt. Wat betreft minister Bijleveld is het de hoogste tijd om deze discussie te voeren. “De vraag is hoe de Europese waarden en belangen te verdedigen. De NAVO blijft de hoeksteen van onze collectieve veiligheid. Maar er moet gesproken worden over hoe Europa meer verantwoordelijkheid kan gaan dragen. Samenwerking en coördinatie tussen de NAVO en de EU zijn daarbij van groot belang.”

Nieuwe Pesco-projecten
Ook werd gesproken over de defensieprojecten die vallen onder Pesco (permanent gestructureerde samenwerking). Samen met veel andere landen vindt Nederland het belangrijk dat ook niet EU-landen onder voorwaarden aan Pesco kunnen deelnemen. Denk daarbij aan landen als Canada, Noorwegen, de Verenigde Staten en mogelijk straks het Verenigd Koninkrijk. Hoewel er uitgebreid over een oplossing is gesproken, werd nog geen overeenstemming bereikt. Wel stemde de Raad in met een 3e reeks van 13 nieuwe Pesco-projecten. Nederland neemt deel aan het project ‘Cyber and information domain coordination centre’ en ‘Timely warning and interception with space-based theatre surveillance’.