Kamer eist duidelijkheid over zwijgcontracten na misbruik Luchtmobiele Brigade

Defensie moet duidelijkheid scheppen over zwijgcontracten bij slachtoffers van misbruik in de organisatie. Dat eist een meerderheid van de Tweede Kamer maandag in een begrotingsdebat over personeelsbeleid bij Defensie. Het zal grotendeels gaan over de misbruikzaak bij de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen.
De slachtoffers van de mishandelingen in Schaarsbergen moesten na intern onderzoek een verklaring tekenen waarin ze beloven niet met anderen over het misbruik te spreken, niet met ’derden’ en niet met collega’s. Het Openbaar Ministerie liet onderzoek liggen omdat er geen aangifte was, maar de slachtoffers hielden zich er slechts aan de geheimhouding.

Volgens staatssecretaris Visser (Defensie) was hier sprake van een ’misverstand’ om een standaardformulering en was de verklaring alleen maar bedoeld om ervoor te zorgen dat melders en getuigen elkaar niet zouden beïnvloeden. „Maar hier mág geen onduidelijkheid over zijn”, zegt CDA-Kamerlid Bruins Slot. „Die geheimhouding klopt gewoon niet”, vindt Kamerlid Belhaj van D66. „Het is geen misverstand, het is een fout”, vindt SP-Kamerlid Karabulut.




Onderzoek niet genoeg
Het is goed dat staatssecretaris Visser (Defensie) onafhankelijk feitenonderzoek laat doen naar ’Schaarsbergen’ vindt de Kamer. Ook het onderzoek naar de meldingsbereidheid en de nazorg kan op instemming rekenen. Maar dat is niet genoeg. Want hoe voorkomt Defensie dat na dit onderzoek de verbeteringen na een tijdje weer verwateren?

In 2006 en in 2010 waren er immers ook van dergelijke onderzoeken. „De oplossing ligt niet in betere regels, maar in naleving ervan, in het doorbreken van een cultuur van zwijgen en toedekken, van intern de zaakjes regelen”, zegt PvdA-Kamerlid Ploumen. Ook willen de partijen weten wat er met de daders gebeurt. „Straffeloosheid is fnuikend voor de rest van de krijgsmacht”, zegt VVD-Kamerlid Van den Bosch. „Want het blijft een prachtige organisatie, waar de meerderheid zich wél goed gedraagt.”

Bron: Telegraaf / Defensie (illustratief)

‘Er is nog steeds een zwijgcultuur over misbruik in het leger’

,,Er is een strafbaar feit gepleegd door de betreffende arts. Voor de betrokken man moet dit verschrikkelijk zijn.” Met deze woorden reageert voorzitter Jean Debie van vakbond voor burger en militair defensiepersoneel VBM op het verhaal dat een Elstenaar vertelde tegen De Gelderlander
Hij is niet de eerste die melding maakt van seksueel misbruik in het leger. Enkele weken geleden tekende de Volkskrant het verhaal op van Ronald Vreeburg, een man die verklaart dat hij in 1982 misbruikt werd op de Koninklijke Militaire School in Weert.
Debie stelt dat mensen die misbruikt zijn zich kunnen melden bij de Centrale Integriteits Organisatie Defensie (CIOD). ,,Het is belangrijk dat er aandacht wordt gevraagd voor dit probleem. Als er meldingen worden gedaan bij het CIOD kan daar onderzoek naar worden verricht.




54 meldingen
Voormalig Defensie-minister Dijkhof schreef in een brief aan de tweede kamer, naar aanleiding van het verhaal van Vreeburg in de Volkskrant, dat sinds 2013 er 54 keer melding is gemaakt van misbruik binnen Defensie. Van zaken uit het verleden zijn geen cijfers bekend.
Begin jaren 80 verscheen al wel het boek: Het leger maakt een man van je, over homoseksualiteit en seksueel geweld in het leger. Schrijver was Marcel Bullinga. Hij is niet verbaasd over het verhaal van Linssen. ,, Absoluut niet. Dit gebeurt in het leger en in nog heel veel beroepsgroepen. Het is overal hetzelfde liedje, de dader komt ermee weg en het slachtoffer heeft een trauma voor het leven.”

Veel voorbeelden
In zijn boek uit 1984 staan al veel voorbeelden van aanranding in het leger. ,,Vaak werden die juist gepleegd door vertrouwenspersonen zoals geestelijke verzorgers. Qua homoseksualiteit is er veel verbeterd in het leger. Qua seksueel geweld heerst er nog steeds een zwijgcultuur.”
Linssen meldde zich bij De Gelderlander in de golf van meldingen over seksueel misbruik. Nadat in Amerika beroemdheden uit de filmwereld verklaarden over misbruik door Harvey Weinstein, bekenden mensen in de hele wereld op social media met #metoo dat ze slachtoffer zijn geweest van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Bullinga hoopt dat er door de aandacht die er nu is een omslag plaats vindt in de maatschappij. ,,In onderzoeken geloof ik niet. Dat is vaak alleen maar een reden om maatregelen uit te stellen. Ga aan de slag met de cultuur in organisaties als Defensie. Door de aandacht op social media is de kans op verbetering groter dan ooit.”

Bron: DeGelderlander / Defensie (illustratief)