Problemen bij Defensie vereisen minister met meer ervaring

Arm Defensie. Nadat iedereen over elkaar heen is gevallen om te vertellen hoe slecht de Nederlandse krijgsmacht eraan toe is, worden nu opnieuw twee bewindslieden aangesteld die vrijwel geen enkele ervaring hebben met de materie. Dochter zijn van een beroepsofficier mag dan een handige kwaliteit zijn – je veronderstelt begrip van de militaire mindset – en werk voor de Stichting Oorlogsgraven een wat macaber aanknopingspunt, maar het is beslist onvoldoende om de stevige beslissingen te nemen die gaan over leven en dood, laat staan een heroriëntatie van onze defensie te bewerkstelligen.




Hoe werkt de NAVO, wat is het Force Generation-proces, wat kan ik doen met een onderzeeër, welke vragen moet ik stellen over een militair veldhospitaal om de kwaliteit te kunnen inschatten, wat moet ik mij voorstellen bij een operatie van special forces om een vliegtuigcrashsite te beveiligen, etcetera. Als er geen enkel idee is hoe een en ander in zijn werk gaat, is uiterst moeilijk adequaat overleg te voeren met de militaire commandanten of een koers in parlement te verdedigen. Deze benoemingen getuigen van gebrek aan begrip voor de ernst van de situatie waarin het ministerie van Defensie en de krijgsmacht zich bevinden. Arm Defensie.

Maarten de Sitter
oud-NAVO-ambtenaar

Bron: NRC / Defensie

Wordt de nieuwe minister van Defensie een oud-militair?

De komende kabinetsperiode wordt het misschien wel weer eens leuk om minister van Defensie te zijn. Natuurlijk, Defensieminister Jeanine Hennis sprong uit een vliegtuig, klom een dag lang een Schotse berg op met mariniers en mocht meevliegen in een F-16, maar op alle wensen van haar manschappen moest ze de hele kabinetsperiode nee verkopen.

Jarenlange kaalslag door bezuinigingen was het gevolg. Het moet het wel gek lopen, wil het departement de komende vier jaar niet meer geld te besteden krijgen. Volgens betrokkenen mikt de nieuwe coalitie op een impuls van ‘om en nabij’ 1,5 miljard euro.

CDA’er Raymond Knops wil die extra miljoenen heus wel uitgeven. Het Kamerlid uit Limburg wordt getipt als nieuwe Defensieminister en wie zijn cv leest, snapt hoe logisch dat is. Van huis uit is Knops officier bij de luchtmacht, een baan die hij in 2001 opgaf toen zijn carrière in de gemeentepolitiek van Horst aan de Maas aanving. Maar helemaal afscheid van de krijgsmacht nam de CDA’er niet. Hij liet zich registreren als reservist en werd in 2004-2005 ook nog uitgezonden naar Irak.




Tegenwoordig komt hij alleen in missiegebieden als Kamerlid. Als lid van de vaste Kamercommissies voor Defensie en Buitenlandse Zaken gaat hij regelmatig op bezoek bij zijn uitgezonden ‘collega’s’ in den vreemde. In die hoek zit ook de concurrentie voor Knops: VVD-Kamerlid Han ten Broeke – buitenlandspecialist van zijn fractie alsmede voorzitter van de Defensiecommissie. Al laat zijn partijgenoot Hennis zien dat je geen banden met de strijdkrachten hoeft te hebben om er minister van te worden.

Het is vooral belangrijk dat je een goede manager bent. Daarom zou ChristenUnie-zwaargewicht Arie Slob ook zomaar zijn intrek kunnen nemen in het statige ministerie aan het Plein. Als oud-partijleider geldt hij als een ervaren politicus. Ook Wim van de Donk, nu commissaris van de koning in Brabant, wordt vaak genoemd als ministeriabel namens het CDA. De christendemocraat is van huis uit bestuurskundige.

Zoet na zuur
Hoewel dat binnen het departement lang als onbestaanbaar werd gezien – ook al omdat het niet heel vaak voorkomt dat dezelfde minister bij een kabinetswissel op Defensie aanblijft – is het niet uitgesloten dat Hennis terugkeert. Kan ze na het zuur zélf het zoet uitdelen.

Sinds 2010 moet de minister het zonder staatssecretaris doen; CDA’er Jack de Vries was de laatste die de post bekleedde. Grote kans dat er nu weer een tweede bewindspersoon op Defensie komt, op het departement zelf houden ze daar in ieder geval ernstig rekening mee. Niet in de laatste plaats omdat een vierpartijencoalitie nu eenmaal meer bewindspersonen telt dan een tweepartijencoalitie. Maar het is ook gewoon een heel groot departement, één van de grootste werkgevers van Nederland, waarbij een extra bewindsman of -vrouw allerminst misstaat.

Bron: AD / Defensie