België en Nederland bekrachtigen aanschaf marineschepen

Nederland en België schaffen samen multipurpose fregatten en mijnenbestrijdingsvaartuigen aan. Minister Ank Bijleveld-Schouten en haar Belgische collega Steven Vandeput zetten vandaag de volgende stap met het tekenen van 2 Memoranda of Understanding. Dit gebeurde in de marge van de 2-daagse NAVO-bijeenkomst die sinds gisteren plaatsvindt in Brussel.

Het kabinet liet recent weten de M-fregatten en mijnenbestrijdingsvaartuigen te vervangen. België neemt de leiding bij de aanschaf van de 12 mijnenbestrijdingsvaartuigen, waarvan 6 voor Nederland, en de bijbehorende onbemande systemen. Nederland neemt het voortouw bij de aanschaf van de M-fregatten. Als leidende partij sluit het een contract voor 4 fregatten, waarvan 2 voor België.

Goede buur
Bijleveld: “Op de buren moet je kunnen rekenen als je de buurt veilig wilt houden.En Nederland prijst zich zeer gelukkig met zulke zuiderburen. Onze samenwerking bevalt goed. Heel goed. We kijken terug op decennia van samenwerking tussen onze krijgsmachten. Op gebied van missies, onderhoud, grensoverschrijdende logistiek en luchtbewaking, en opleiding en training van ons personeel.”




2025 in de vaart
Defensie vraagt zonder concurrentiestelling offertes aan bij Damen Schelde Naval Shipbuilding en Thales Nederland. Dit gebeurt bij de fregatten met het oog op de nationale veiligheid. Belgie besteedt de mijnenbestrijders wel Europees aan. De 1e Nederlandse fregatten en mijnenbestrijders worden naar verwachting in 2025 in de vaart genomen.

De huidige M-fregatten zijn vrijwel hetzelfde qua configuratie en bedrijfsvoering en dat geldt ook voor de mijnenbestrijdingsvaartuigen. Dit maakt het voor beide landen mogelijk om het onderhoud onderling te verdelen. Dit levert een aanzienlijke besparing op.

De ondertekening stond oorspronkelijk gepland voor 29 mei tijdens het zogenoemde Thalassaoverleg in Brussel. Dit overleg tussen de Nederlandse en Belgische regeringen is bedoeld om de samenwerking verder te versterken. Deze bijeenkomst werd echter afgelast vanwege de aanslag in Luik.

NIDV: ‘Meer geld voor Defensie nodig’

Er is meer geld nodig om de beschikbaarheid van wapensystemen als schepen, vliegtuigen en voertuigen te verhogen. De Nederlandse defensie- en veiligheidsindustrie (NIDV) wil graag aan de verhoging van de beschikbaarheid meewerken door een grotere rol in de instandhouding van de wapensystemen. Dit staat in de reactie van de NIVD op de begroting van Defensie.

De NIDV is dan ook content met het feit dat defensiebudget niet verder wordt ingeperkt. Ondanks dat Defensie op langere termijn zo’n 350 miljoen euro minder bezuinigt, worden hiermee de bezuiniging van dit kabinet en voorgaande kabinetten niet goedgemaakt. Volgens het NIVD is het defensiebudget van ongeveer 8 miljard euro ook nog eens geflatteerd, omdat daarin 1,2 miljard aan pensioenen en wachtgelden zijn opgenomen. En omdat Defensie btw-plichtig is moeten honderden miljoenen aan BTW worden teruggestort in de schatkist. De Nederlandse netto defensie-uitgaven zijn dan ook minder dan 0,7 % van het BNP, terwijl de recent bevestigde NAVO-norm 2 % van het BNP is.
Voor de reorganisatie van de politie is weliswaar ruim 200 miljoen euro meer beschikbaar, maar ook bij de politie is de neerwaartse trend nog niet omgebogen.

Kansen
Het Defensiebudget is ook nog steeds onvoldoende om de noodzakelijke investeringen voor nieuwe wapensystemen te doen. Defensie noch de Nederlandse industrie zijn gebaat bij latere aanschaf van onderzeeboten, fregatten en mijnenbestrijdingsvaartuigen. Deze systemen werden al vóór het einde van de Koude Oorlog aangeschaft en moeten in het komende decennium worden vervangen. De NIDV is van mening dat de Nederlandse maritieme industrie en onderzoeksinstellingen niet (verder) achter mogen raken ten opzichte van de hevige buitenlandse concurrentie.

Helaas verlopen sourcingprojecten (detachering) moeizaam. Defensie laat hier kansen liggen. Het lijkt erop dat Defensie het spoor van substantiële uitbesteding van de instandhouding verlaat. Volgens de NIDV kan Defensie ontzorgd worden door meer verantwoordelijkheid te geven aan de industrie waardoor tegen aanvaardbare kosten de beheersbaarheid van de systemen toeneemt.
• Het project F100-motorenonderhoud komt maar moeizaam uit de inmiddels ruim vijf jaren durende transitiefase.
• De sourcingprojecten voor de Cougar en oppervlakteschepen liggen kennelijk stil.
• Het project sourcing ICT verloopt langzaam; overigens is de communicatievoorziening daarbij verbeterd.
• Van veel kleine sourcingprojecten is de status onduidelijk.

Uitstel
Het is essentieel om op korte termijn studieopdrachten te geven om de genoemde vervangingsprojecten van de Koninklijke Marine verder voor te bereiden. Onbemande en nieuwe tankervliegtuigen zijn broodnodig. Uitstel van deze projecten leidt op termijn tot (nog) hogere gereedstellingskosten. Dat de regering hierbij internationaal wil samenwerken, levert voordelen op. De NIDV-deelnemers zien met belangstelling uit naar de concrete stappen die Defensie neemt bij de vervanging van de ICT.
Aandachtspunt voor de politiek blijft ervoor te zorgen dat de Europese Richtlijn 81, waardoor compensatieverplichtingen verdwijnen, niet ten koste gaat van het Nederlandse MKB, dat geen gelijk speelveld heeft met de toeleveranciers van buitenlandse producenten. Grote landen hebben dit probleem niet of nauwelijks: het is voor hen volstrekt logisch dat zijn hun eigen MKB inschakelen in de supply chain.

De NIDV ziet graag dat de Nationale Politie en de Nederlandse defensie- en veiligheidsindustrie samenwerken om in de noodzakelijke politiebehoeften te voorzien.

Bron: NIVD Nederlandse Industrie voor Defensie- en Veiligheid / Defensie