Klokkenluider komt met meldpunt voor misstanden bij Defensie: ‘Er wordt veel in de doofpot gestopt’

Klokkenluider Victor van Wulfen begint samen met de Onafhankelijke Defensie Bond (ODB) een meldpunt voor misstanden bij Defensie. Bij het meldpunt kan worden aangeklopt voor hulp en advies bij het naar buiten brengen van wantoestanden. Van Wulfen: “We gaan waar nodig de botte bijl hanteren. Er wordt zoveel in de doofpot gehouden bij Defensie.”
Het meldpunt is een initiatief van de ODB. Maar Van Wulfen werd met zijn ervaring als klokkenluider gevraagd om het te gaan runnen. Hij trok jaren geleden zelf aan de bel over vliegveiligheidsincidenten op de vliegbasis Eindhoven, waar hij toen werkte als piloot op een vrachtvliegtuig. Hij kreeg gelijk en werd in 2015 volgens Defensie gerehabiliteerd. Toch bleef de kwestie Van Wulfen achtervolgen. Hij kreeg vliegverbod opgelegd en besloot uiteindelijk te vertrekken bij zijn werkgever.




Doofpot
Het nieuwe meldpunt zal veel gebruik proberen te maken van de media om eventuele misstanden aan de kaak te stellen. Van Wulfen: “Defensie zegt steeds dat ze het debat over misstanden binnenskamers willen houden, maar dat betekent dat het in de doofpot wordt gestopt. Ik heb zelf ervaren dat er pas iets verandert als de media dingen naar buiten brengen.”
Hij noemt ook het voorbeeld van de Oranjekazerne in Schaarsbergen. Uit onderzoek van de Volkskrant bleek dat hier seksuele misstanden en andere wantoestanden hadden plaatsgevonden, maar dat Defensie dit niet naar buiten wilde brengen. De commissie Giebels – een speciale commissie die onderzoek doet naar ongewenst gedrag en de angstcultuur bij Defensie – noemde een intern onderzoek daarover dit jaar nog ‘nalatig en niet onafhankelijk’.

Doorgeefluik
Bij het nieuwe meldpunt zal Van Wulfen mensen die zich melden gaan begeleiden en adviseren hoe ze het beste naar buiten kunnen treden met informatie over misstanden. Dat kan anoniem. Het betrekken van de media zal hierbij een grote rol spelen.
Van Wulfen: “Wij willen een soort doorgeefluik zijn voor melders. Als iemand anoniem wil blijven, maar de informatie voldoende concreet is, kunnen we het onder de aandacht brengen van onderzoeksjournalisten. Mocht iemand zelf naar buiten willen treden, dan kunnen we daar ook bij helpen door contact met media te leggen. Wij zullen ook actief de politiek benaderen met informatie.”

victor-van-wulfen_noventas-by-twitter

“We zullen voorzichtig omgaan met informatie die we krijgen. Ik heb goede hoop dat mensen bij ons aan durven kloppen en dat wij het laatste zetje in de rug zijn dat mensen nodig hebben om naar buiten te treden. We kunnen met informatie naar de media stappen, maar bijvoorbeeld ook naar onderzoekscommissies. Dit lijkt de enige manier om Defensie in beweging te krijgen.”

‘We geven een waarschuwing af’
Dit jaar maakte Defensie bekend een nieuwe aanpak te gaan hanteren om ervoor te zorgen dat misstanden binnen de organisatie aan de kaak gesteld worden. Maar daar heeft Van Wulfen weinig vertrouwen in: “Ze zeggen dat commandanten toegankelijker worden en dat je daar misstanden kan melden. Maar die commandanten zijn nou juist het probleem. Zij zijn de veroorzakers van de angstcultuur.”
Van Wulfen hoopt dat er op termijn een ombudsman wordt ingesteld die onafhankelijk onderzoek kan doen binnen de organisatie. “Wat we nu doen geeft in ieder geval een waarschuwing af: pas op met wat je doet, want we stappen naar de media.”

Het meldpunt wordt 1 juni gelanceerd.

Bron: Omroep Brabant / ODB

Schandaal in België over vervanging F-16’s??

Mails bewijzen: topfiguren binnen het leger manipuleerden informatie over vervanging F-16’s
Er is wel degelijk sprake van manipulatie in het dossier rond de vervanging van de F-16’s. Verschillende topfiguren binnen het leger wisten dat de Belgische toestellen langer kunnen meegaan dan voorzien én hielden die informatie actief tegen. Zeker drie generaals waren hierbij betrokken. Dat blijkt uit documenten en mails die VRT NWS kon inkijken.

“Het is op zijn minst een zware inschattingsfout.” Dat zei minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) gisteren over het feit dat een rapport over de langere levensduur van de Belgische F-16’s niet tot bij hem was geraakt, maar ergens bij het leger is blijven hangen. Al sloot hij niet uit dat er zwaardere woorden konden vallen, zoals “manipulatie”. En het lijkt er nu op dat er inderdaad gemanipuleerd is.




Terug naar de zomer van 2016: in die periode krijgt onze bron binnen Defensie informatie van de Amerikaanse straaljagerbouwer Lockheed Martin, met name dat de F-16’s langer in dienst kunnen worden gehouden, meer dan de voorziene 8.000 uren. De klokkenluider wil meer gedetailleerde cijfers om zeker te zijn.

Wanneer hij dat meldt aan zijn overste, de beheerder van de volledige vloot van de luchtmacht kolonel Letten, gaan de alarmbellen af in het hoofdkwartier in Evere. Luchtmachtgeneraal Fred Vansina komt rechtstreeks tussen bij de producent. Maar klokkenluider X zet door en vraagt toch de gedetailleerde informatie. Onmiddellijk krijgt hij van zijn overste via mail wel de opdracht om voorzichtig te zijn:
“Zolang maar niemand gaat denken dat de F-16’s meer dan 8.000 uren kunnen vliegen. Kijk goed uit!”

f16-belgie_noventas-by-luchtcomponent-belgie

Uit de meer gedetailleerde informatie die onze klokkenluider wat later krijgt, blijkt dat de Belgische vloot F-16’s wel degelijk zonder al te veel kosten 6 jaar langer in dienst kan worden gehouden. Maar bij de voorstelling van de cijfers aan een groep hogere officieren krijgt de klokkenluider de volgende opmerking van zijn overste:
“Gelieve de slide met de cijfers over de langere levensduur niet te gebruiken. Het is niet het juiste moment. Het aankoopprogramma zit in een cruciale fase nu. We willen dit gevoelige moment niet verstoren.”

Uiteindelijk zal onze klokkenluider alle verzamelde gegevens doormailen naar twee generaals en kolonel Harold Van Pee, de projectleider van het vervangings­programma van de F-16’s. De man vraagt expliciet om alles aan de stafchef en de minister over te maken. Intussen hebben we geleerd dat dit blijkbaar nooit gebeurd is.

Doofpotoperatie tot op het kabinet?
Het lijkt er dus op dat er binnen Defensie een doofpotoperatie is gebeurd over de kwestie. Het is in elk geval geen geïsoleerd geval van een enkele militair die informatie niet heeft doorgespeeld. Het gaat om hoge officieren hoofdzakelijk bij de luchtmacht, zeker drie generaals, verschillende kolonels en een majoor die bewust gevoelige informatie achterhielden met als doel om het aankoopprogramma van nieuwe gevechtsvliegtuigen niet in het gedrang te laten komen.

Als je bedenkt dat alles gebeurd is op het moment dat de vorige luchtmacht­generaal, Claude Van de Voorde, kabinetschef was van minister Vandeput, dan kan je je de vraag stellen of die informatie ook niet bekend moet zijn geweest op het kabinet van de minister. Minister van Defensie Steven Vandeput zei gisteren met de hand op het hart dat hij zelf niets wist.

Bron: VRT / Defensie Belgie (illustratief)