Ongeluk met F16 boven Nederland nipt voorkomen

In het luchtruim boven Lunteren eo. heeft op woensdag 9 mei rond 11.50 een bijna-botsing plaatsgevonden tussen een F16 van de Belgische Luchtmacht en een ultralight sportvliegtuig. Ton van Erp uit Lunteren zag het gebeuren en nam contact op met de Inspectie Leefomgeving en Transport van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het inspectie bevestigt dat de toestellen slechts 60 tot 100 meter van elkaar verwijderd waren. ,,Dit is ver onder de minimale afstand van 300 meter”, liet de inspectie maandagavond in een reactie aan Van Erp weten. Dit meldt Ede stad lokaal

De F16 steeg woensdag 9 mei om 11.38 uur op vanaf vliegbasis Klein-Brogel in België. Het andere toestel, een Sirius LT-3000 sportvliegtuig, ging om 10.53 uur de lucht in vanaf vliegbasis Deelen. Tussen 10.58 en 12.11 uur draaide het sportvliegtuig rondjes boven het gebied tussen Lunteren, Barneveld, Kootwijkerbroek en Otterlo. De F16 vloog over hetzelfde gebied en het sportvliegtuig kwam parallel aan de vliegroute van de F16, die op dat moment volgens de inspectie op ongeveer 500 meter hoogte vloog. De afstand tussen de twee toestellen nam af tot slechts 60 tot 100 meter.




Turbulentie
Wat Van Erp verbaasde, was de actie van de piloot van het sportvliegtuig. ,,Na het passeren van de F16 verlegde de piloot van het sportvliegtuig zijn koers achter de F16 aan. Door de snelheid en de massa van de F16 kan er achter die straaljager een enorme luchtturbulentie ontstaan. Die turbulentie had dit lichte toestelletje makkelijk in de problemen kunnen brengen, zeker gelet op de geringe vlieghoogte.”

Geen reactie
Op de opnames van de radiotelefonie is volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport te horen dat de F16 om 11.44 uur een waarschuwing van de militaire luchtverkeersleider kreeg. De melding hield in dat er ‘klein’ verkeer in de buurt was. ,,Hier werd door de F16 echter niet op gereageerd. De inspectie heeft van de F16 daarna ook geen uitwijkmanoeuvre waargenomen.”

De inspectie laat weten dat ze voor dit incident contact opneemt met de Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA) en met de piloot van het sportvliegtuigje.




Belgische F16’s bewaken vanaf vandaag Nederlands Luchtruim

Belgische F-16’s zullen voortaan ook het Nederlandse en Luxemburgse luchtruim beschermen – en omgekeerd. De Benelux-landen stellen vandaag een akkoord voor om samen verdachte vliegtuigen te onderscheppen.

De bedoeling is de kosten van de luchtbewaking – in het militaire jargon QRA (quick reaction alert) – te drukken. Bovendien zijn zo meer gevechtsvliegtuigen beschikbaar voor buitenlandse missies. De Belgische luchtmacht bijt de spits af: van januari tot mei patrouilleren twee F-16’s boven de Benelux. Daarna is het aan de Nederlandse gevechtspiloten om vier maanden ‘luchtflik’ te spelen.

download

De samenwerking is ongezien binnen de NAVO, klinkt het bij de belgische defensieminister Vandeput. Als de Belgische gevechtsvliegtuigen zich eenmaal boven Nederland bevinden, wordt het commando overgedragen aan de Nederlanders. In het meest extreme geval kan het bij een onderschepping noodzakelijk zijn het vliegtuig neer te schieten. Dat NAVO-partners elkaar die verantwoordelijkheid toevertrouwen, is uniek.




Als een vliegtuig van de radar verdwijnt, onverwacht van zijn vluchtroute afwijkt of niet meer communiceert met de controletoren, dan gaat het alarm af op de luchtmachtbasissen. Daar staan het hele jaar door, 24 uur per dag, twee piloten en twee technici paraat. De piloten kunnen op een kwartier een zogenaamde ‘scramble’ uitvoeren: in volle uitrusting in hun toestel stappen, de straalmotoren in gang zetten en opstijgen vanuit hun basis in Kleine Brogel of Florennes in Belgie en vanaf Volkel en Leeuwarden in Nederland. Als ze een verdwaalde of verdachte vlucht onderscheppen, proberen ze eerst radiocontact te maken. Daarna kunnen ze waarschuwingsschoten lossen met hun boordkanon. De laatste optie is het vliegtuig in volle vlucht uit de lucht te schieten.

Het idee van luchtruimbewaking is een restant van de Koude Oorlog. Toen was de NAVO erop gericht vijandige indringers uit het Oostblok tegen te houden. Sinds de aanslagen van 9/11 zijn de bedreigingen een stuk diverser. Nu kan het gevaar eigenlijk van overal komen: van een helikopter, een sportvliegtuigje of een transporttoestel.