Koninklijke Luchtmacht gooide foutloos bommen op IS

Nederlandse jachtvliegers die van 2014 tot 2016 ten strijde trokken tegen IS hebben daarbij geen enkele misser gemaakt. Bij vier bombardementen waarover twijfel was, valt de F-16 piloten niets te verwijten.
Dat staat in een brief die minister Ank Bijleveld (Defensie) vanmiddag aan de Tweede Kamer stuurt. De luchtmacht heeft daarmee een bijzondere prestatie geleverd in de strijd tegen IS; de F-16 piloten gooiden meer dan tweeduizend bommen, maar gingen geen enkele keer buiten hun boekje.




Na de missie bleek al dat de meeste bombardementen volgens plan waren verlopen. Over vier bombardementen ontstond echter twijfel of de jachtvliegers wel de juiste beslissingen hadden genomen. Bij deze bombardementen waren mogelijk ook een onbekend aantal burgers slachtoffer geworden.

Het Openbaar Ministerie stelde een nader feitenonderzoek in maar concludeert nu dat de wapen-inzetten legitiem waren en dat alle procedures correct zijn uitgevoerd. Hoewel niet is uitgesloten dat er mogelijk onschuldige mensen slachtoffer zijn geworden, ziet het OM geen reden om een strafrechtelijk onderzoek te starten waarna de betrokken militairen eventueel ook vervolgd zouden kunnen worden.
Het besluit van het OM is een enorme opsteker voor de luchtmacht. De militairen waren altijd al trots op de waardevolle inzet die ze met slechts 8 (en later 6) gevechtsvliegtuigen hebben kunnen doen, maar helemaal nu blijkt dat de missie ook nog eens foutloos is verlopen. Of zoals directeur operaties André Steur van de luchtmacht het graag verwoord: ‘Dat is ruim 5 jaar lang de afwas doen. Zonder 1 kopje te breken. In het donker.’

Kritiek
Maar kritiek op de missie van de Nederlanders is er ook. Defensie heeft nooit duidelijk willen maken om wat voor incidenten het precies gaat, wanneer ze hebben plaatsgevonden en hoeveel burgers er zijn omgekomen. Ook over de andere missies zijn nauwelijks details naar buiten gekomen. Daardoor is het moeilijk te controleren of de informatie wel klopt, vindt Airwars, een collectief van onderzoeksjournalisten dat de strijd tegen IS kritisch volgt. Zij becijferden dat er bij Operation Inherent Resolve in Irak en IS zeker 6200 onschuldige burgers zijn omgekomen door bombardementen van de Coalitie. Dat is fors meer dan de ruim 850 die de Coalitie zelf heeft toegeven.

De Nederlandse luchtmacht is op dit moment voor de tweede keer in Jordanië om van daaruit luchtaanvallen uit te voeren op IS. Voor zover bekend is daarbij nog geen missers gemaakt die het OM onderzoekt.

Bron: AD / Defensie (illustratief)

Schandaal in België over vervanging F-16’s??

Mails bewijzen: topfiguren binnen het leger manipuleerden informatie over vervanging F-16’s
Er is wel degelijk sprake van manipulatie in het dossier rond de vervanging van de F-16’s. Verschillende topfiguren binnen het leger wisten dat de Belgische toestellen langer kunnen meegaan dan voorzien én hielden die informatie actief tegen. Zeker drie generaals waren hierbij betrokken. Dat blijkt uit documenten en mails die VRT NWS kon inkijken.

“Het is op zijn minst een zware inschattingsfout.” Dat zei minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) gisteren over het feit dat een rapport over de langere levensduur van de Belgische F-16’s niet tot bij hem was geraakt, maar ergens bij het leger is blijven hangen. Al sloot hij niet uit dat er zwaardere woorden konden vallen, zoals “manipulatie”. En het lijkt er nu op dat er inderdaad gemanipuleerd is.




Terug naar de zomer van 2016: in die periode krijgt onze bron binnen Defensie informatie van de Amerikaanse straaljagerbouwer Lockheed Martin, met name dat de F-16’s langer in dienst kunnen worden gehouden, meer dan de voorziene 8.000 uren. De klokkenluider wil meer gedetailleerde cijfers om zeker te zijn.

Wanneer hij dat meldt aan zijn overste, de beheerder van de volledige vloot van de luchtmacht kolonel Letten, gaan de alarmbellen af in het hoofdkwartier in Evere. Luchtmachtgeneraal Fred Vansina komt rechtstreeks tussen bij de producent. Maar klokkenluider X zet door en vraagt toch de gedetailleerde informatie. Onmiddellijk krijgt hij van zijn overste via mail wel de opdracht om voorzichtig te zijn:
“Zolang maar niemand gaat denken dat de F-16’s meer dan 8.000 uren kunnen vliegen. Kijk goed uit!”

f16-belgie_noventas-by-luchtcomponent-belgie

Uit de meer gedetailleerde informatie die onze klokkenluider wat later krijgt, blijkt dat de Belgische vloot F-16’s wel degelijk zonder al te veel kosten 6 jaar langer in dienst kan worden gehouden. Maar bij de voorstelling van de cijfers aan een groep hogere officieren krijgt de klokkenluider de volgende opmerking van zijn overste:
“Gelieve de slide met de cijfers over de langere levensduur niet te gebruiken. Het is niet het juiste moment. Het aankoopprogramma zit in een cruciale fase nu. We willen dit gevoelige moment niet verstoren.”

Uiteindelijk zal onze klokkenluider alle verzamelde gegevens doormailen naar twee generaals en kolonel Harold Van Pee, de projectleider van het vervangings­programma van de F-16’s. De man vraagt expliciet om alles aan de stafchef en de minister over te maken. Intussen hebben we geleerd dat dit blijkbaar nooit gebeurd is.

Doofpotoperatie tot op het kabinet?
Het lijkt er dus op dat er binnen Defensie een doofpotoperatie is gebeurd over de kwestie. Het is in elk geval geen geïsoleerd geval van een enkele militair die informatie niet heeft doorgespeeld. Het gaat om hoge officieren hoofdzakelijk bij de luchtmacht, zeker drie generaals, verschillende kolonels en een majoor die bewust gevoelige informatie achterhielden met als doel om het aankoopprogramma van nieuwe gevechtsvliegtuigen niet in het gedrang te laten komen.

Als je bedenkt dat alles gebeurd is op het moment dat de vorige luchtmacht­generaal, Claude Van de Voorde, kabinetschef was van minister Vandeput, dan kan je je de vraag stellen of die informatie ook niet bekend moet zijn geweest op het kabinet van de minister. Minister van Defensie Steven Vandeput zei gisteren met de hand op het hart dat hij zelf niets wist.

Bron: VRT / Defensie Belgie (illustratief)