Weekoverzicht Defensieoperaties

Een groep van 13 landmachtmilitairen bereidt op een luchtmachtbasis in Bulgarije de komst voor van 3 Nederlandse F-35 gevechtsvliegtuigen. De genisten bouwen zogenoemde clamshells. Een overzicht van Defensieoperaties in de periode van 23 tot en met 29 maart 2022.

Clamshells zijn tenten om de toestellen straks in te stallen. 2 bewapende F-35’s (en een reservetoestel) bewaken en beveiligen vanaf medio april namelijk het luchtruim boven Bulgarije. In de omgeving van Polen voeren Nederlandse jachtvliegtuigen al zogenoemde air policing-taken uit.

Amerikaans materieel in haven Vlissingen
In de haven van Vlissingen zijn deze week de eerste Amerikaanse wielvoertuigen, containers en uitrusting aangekomen, net als onderhoudsmaterieel. Dit alles gaat voor oefening Defender 22 naar Oost-Europa. Tot medio april gaat alles vanuit Zeeland via de weg en per spoor naar de plaats van bestemming. Nederland levert hiervoor zogenoemde host nation support.

Het overslagterrein in de haven van Vlissingen is sinds kort een Tijdelijke Militair Object. Landmachtmilitairen bewaken het terrein, terwijl eenheden van de marine voor veiligheid op en in het water zorgen. De luchtmacht ondersteunt de bewaking en beveiliging en de marechaussee voert de militaire politietaken uit.

Militairen in Litouwen oefenen ‘breachen’
Nederlandse militairen in Litouwen beoefenden het zogenoemde optreden in verstedelijkt gebied. Daarbij trainden ze onder meer het ‘breachen’, oftewel het toegang verschaffen tot een pand met behulp van explosieven. Andere Nederlandse eenheden van de multinationale battle group namen deel aan een alarmeringsoefening. Daarvoor moesten militairen zich vanuit Rukla verplaatsen naar oefengebied Pabrade, om er vervolgens verkenningen uit te voeren.

Nederland draagt sinds 2017 met ongeveer 250 militairen bij aan de versterkte militaire aanwezigheid (enhanced Forward Presence) van de NAVO in Litouwen. De inval van Rusland in Oekraïne maakt opnieuw duidelijk hoe belangrijk die deelname is. Met de aanwezigheid toont de NAVO solidariteit met de Litouwse bevolking en laat Rusland zien hier paraat te staan. In Litouwen ligt de focus op militaire oefeningen in internationaal verband.

Militaire bijdrage aan bondgenootschappelijke verdediging NAVO-gebied
Naast de Nederlandse bijdragen aan defensieoperaties stelt de krijgsmacht schepen, landmachteenheden en vliegtuigen beschikbaar voor de ‘eerste hoofdtaak’ van defensie: bondgenootschappelijke verdediging van het NAVO-verdragsgebied. Defensie levert daarvoor capaciteiten aan de NATO Response Force (NRF). Dit is de snelle reactiemacht van de NAVO en bestaat onder meer uit een zeer snel inzetbaar deel. Dat zijn de Very High Readiness Joint Task Force (VTJF) en de opvolgende elementen zoals de Initial Follow-on Forces Group (IFFG). De IFFG bestaat uit eenheden die de VJTF kunnen versterken.

Lopende operaties buitenland:
– In Mali draagt Nederland bij aan de Europese trainingsmissie EUTM en aan VN-missie Minusma. Voor de VN is er een 90-koppige luchtmachtdetachement met de beschikking over een C-130 Hercules. Het toestel ondersteunt Minusma met het transporteren van vooral vracht en personen. Voor Minusma werken ook 3 stafofficieren in Bamako en 3 militairen die de Duitsers in Gao bijstaan. Daarnaast levert Nederland 3 politieagenten en 1 militair aan de politiecomponent binnen de missie. Alle 14.000 blauwhelmen van Minusma staan onder bevel van de Nederlandse luitenant-generaal Kees Matthijssen. Zolang hij force commander is levert Nederland 15 extra militairen aan de Minusma-staf. 6 Nederlandse militairen ondersteunen in Mali de Europese trainingsmissie EUTM.
– Zo’n 120 Nederlandse militairen beveiligen in Irak het vliegveld van Erbil en omliggend gebied. Nederland neemt in Irak ook deel aan de capaciteitsopbouwmissie van de NAVO. De operatie richt zich op het adviseren van de veiligheidssector. Nederland heeft voorts nog 4 officieren in Bagdad en 2 in Erbil. Zij adviseren met name hoe operaties in de strijd tegen ISIS het best zijn te plannen en aan te sturen. De inzet wordt zowel in Bagdad als Erbil ondersteund door het National Support Element. Op het hoofdkwartier van de missie in Koeweit werken 2 Nederlandse stafofficieren.
– Luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. De Zeven Provinciën fungeert als stafschip van de Standing NATO Maritime Group 1 (SNMG1). Nederland levert de commandant en een groot deel van de staf. SNMG1 is 1 van de 4 permanente maritieme reactiemachten van de NAVO. Het vlootverband neemt deel aan de grote oefening Cold Response bij Noorwegen.
– Zr.Ms. Friesland is het stationsschip in het Caribisch gebied. Daar wordt het onder meer ingezet voor counterdrugsoperaties en kustwachttaken.
– Zr.Ms. Schiedam maakt deel uit van de Standing NATO Mine Countermeasures Group 1 (SNMCMG1). Dit NAVO-vlootverband maakt deel uit van de NATO Response Force en is gespecialiseerd in het mijnenvrij houden van zee, kustwateren en havenmondingen. Ook Zr.Ms. Schiedam neemt deel aan Cold Response.
– Nederlandse militairen zijn in het Midden-Oosten betrokken bij missies die bedoeld zijn om de vrede te bewaren. Het gaat om onder meer Undof, Untso en Unifil.
– In Jeruzalem en Ramallah zijn 6 Nederlanders betrokken bij de USSC-missie. Het gaat om 3 burgers en 3 militairen. USSC richt zich op het professionaliseren van de Palestijnse veiligheidssector. USSC probeert bij te dragen aan de levensvatbaarheid van een stabiele Palestijnse staat. De VS coördineren de missie.
– Vanuit Qatar werkt een Nederlandse stafofficier aan de strategische planning voor Operation Inherent Resolve.
– Militairen van het Fleet Marine Squadron van de marine vormen zogenoemde vessel protection detachments. Deze beveiligen in de Golf van Aden regelmatig Nederlandse schepen tegen piraterij.
– Nederlandse militairen leveren verder een bijdrage aan diverse hoofdkwartieren en vooruitgeschoven posten van missies. De geüniformeerden zijn individueel uitgezonden naar het Spaanse Rota (European Union Naval Forces), Bahrein (Combined Maritime Forces), Abu Dhabi (European-led Maritime Awareness Strait of Hormuz), Tunis (European Liaison & Planning Cell Tunis), Kosovo (European Union Rule of Law Mission in Kosovo) en Rome (EU Operation Irini).

Operaties/acties binnenland:
– De EOD identificeerde en ruimde 70 explosieven. Daarnaast werd de eenheid ingezet voor onderzoek na plofkraken in Leeuwarden in Duivendrecht.
– De bewaking van het luchtruim van de Benelux gebeurt 24/7 door de luchtgevechtsleiding vanaf Air Operations Control Station Nieuw Milligen. Voor de beveiliging wordt gebruikgemaakt van afwisselend Nederlandse en Belgische F-16’s. Op dit moment ligt de taak bij Nederland.
– Bij de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam Osdorp ondersteunen militairen de politie bij het bewaken en beveiligen tijdens de zittingen van het zogenoemde Marengo-proces.
– Defensie draagt op verschillende manieren bij aan de opvang van Oekraïense en Afghaanse vluchtelingen en andere asielzoekers. Dat gebeurt op Legerplaats de Harskamp en op Defensielocaties in Zeist en Zoutkamp. Defensie is ook betrokken bij de dagelijkse aansturing van het Landelijk Coördinatiecentrum Vluchtelingenspreiding.

Meer diversiteit maakt Defensie sterker

Defensie streeft ernaar dat in 2030, 3 op de 10 medewerkers een vrouw is, zowel militair als burger. Nu bestaat het personeelsbestand nog voor 16% uit vrouwen. Dit is een van de plannen die minister Kajsa Ollongren en staatssecretaris Christophe van der Maat vandaag presenteerden. Defensie heeft flinke uitdagingen op het gebied van personeelsvulling en behoud van personeel, en wil een meer diverse en inclusieve werkgever zijn.

“De huidige ontwikkelingen in Oekraïne laten zien dat een sterke Defensieorganisatie onontbeerlijk is. Defensie heeft niet alleen meer mensen nodig, maar ook een groter aandeel vrouwen en mensen met verschillende achtergronden, culturen en levensopvattingen. Divers samengestelde teams zijn sterkere teams en presteren beter. Diversiteit maakt Defensie dus sterker”, schrijven minister Ollongren en staatssecretaris Van der Maat in de brief aan de Tweede Kamer.

Het toepassen van een streefcijfer om meer vrouwen voor de organisatie te werven is hiervoor een eerste stap. De maatregel betekent bijvoorbeeld dat bij gelijke geschiktheid tussen mannen en vrouwen de voorkeur naar een vrouw gaat. Dit geldt zowel bij het in dienst nemen van nieuw personeel, als bij de doorstroom naar een hogere functie.

Maar alleen het aannemen en laten doorstromen van meer vrouwen is niet genoeg. Binnen heel Defensie moet ruimte ontstaan voor een meer inclusieve cultuur. Een andere stap is daarom het gedachtengoed van een diverse en inclusieve organisatie in te bedden in alle opleidingen. Beide thema’s krijgen hierin nadrukkelijk de aandacht. Dit gebeurt zowel bij initiële als loopbaanopleidingen.

Ook in het nieuwe HR-model is volop aandacht voor diversiteit en inclusie. Deze onderwerpen worden onderdeel van het Strategische Talent Management en de Strategische Personeelsplanning. Hierdoor krijgen individuele talenten, behoeften en mogelijkheden meer ruimte en wordt Defensie als werkgever aantrekkelijker voor meer mensen. Binnen Defensie moet iedereen zich veilig voelen om zichzelf te zijn. Doel is juist om onderlinge verschillen te benutten om elkaar én de organisatie verder te helpen. Op die manier draagt het ook bij aan het terugdringen van de uitstroom van personeel.

Divers samengestelde teams zijn sterkere teams
De bewindslieden zeggen te erkennen dat de maatregelen verschillende sentimenten oproepen binnen de organisatie. Daarbij bestaat volgens hen de zorg dat er gedachten gaan leven dat aanname-eisen worden verlaagd. “We benadrukken daarom dat we niet inleveren op kwaliteit maar juist verbreden, versnellen en differentiëren waar dat nodig is”, zo staat in de brief.

Zo wordt er rekening mee gehouden dat de streefcijfers voor wat betreft het aantal vrouwen (nog) onhaalbaar zijn bij bepaalde onderdelen. Denk bijvoorbeeld aan het Korps Mariniers, gevechtseenheden van de landmacht en technici. Gekwalificeerde vrouwen zijn uiteraard meer dan welkom bij deze eenheden.

Door wet- en regelgeving kan Defensie alleen aangeven hoeveel mannen en vrouwen er in dienst zijn. Het registeren van andere kenmerken zoals geloof of seksuele voorkeur is om privacy redenen complex. Defensie onderzoekt of dit op vrijwillige basis mogelijk is. Uiteindelijk is het beleid er op gericht om te komen tot een diverse, inclusieve organisatie voor alle medewerkers.