Bijleveld spreekt met Esper (defensieminister VS)

De viering van 75 jaar bevrijding, de afspraken binnen de NAVO, maar ook tal van andere onderwerpen passeerden de revue. Dat gebeurde vandaag tijdens een telefoongesprek van minister Ank Bijleveld-Schouten met haar Amerikaanse ambtgenoot Mark Esper.

Minister Bijleveld zou deze maand naar de Verenigde Staten zijn afgereisd om daar in persoon de Nederlandse dankbaarheid over te brengen voor de bevrijding van Nederland, nu 75 jaar geleden. Bijleveld memoreerde in haar gesprek met Esper dat onze vrijheid vooral te danken is aan veel jonge Amerikanen. “Dat zullen we nooit vergeten,” zei ze. De band tussen Nederland en de VS komt onder meer naar voren tijdens de jaarlijkse herdenking op de Amerikaanse begraafplaats Margraten in Limburg. Daar zijn alle ruim 8.000 graven geadopteerd door families uit de regio.

Lastenverdeling
Beide bewindslieden benadrukten het belang van de NAVO. De eenheid van het bondgenootschap is volgens hen nog steeds het belangrijkste wapen. Europa en de VS zijn ‘onmisbare partners’, volgens Bijleveld. Esper verwees daarbij wel naar de afspraak om 2% van het Bruto Binnenlands Product te besteden aan Defensie. Hij uitte daarbij zijn zorgen over de effecten van de COVID-19 crisis op de defensie-uitgaven, gelet op de dreigingen in de wereld. Hoewel Nederland goed investeert, realiseert Bijleveld zich er met de huidige 1,35% nog niet te zijn. Ze blijft zich onverminderd inzetten voor het groeien van de defensiebegroting.

Ook vroeg de minister naar de plannen voor de Amerikaanse troepenreductie uit Afghanistan en wat dit betekent voor de Resolute Support missie. Beide ministers onderschreven het belang van goede afstemming met de bondgenoten. Esper gaf aan dat de VS nog steeds gecommitteerd zijn aan het NAVO adagium ‘in together, adjust together, out together’.

Hawija

De minister deed verder verslag van de debatten met de Tweede Kamer over Hawija. Ook ging ze in op het feit dat journalisten op basis van de ‘Freedom of Information Act’ wel informatie kregen die zij zelf eerder bij navraag niet kreeg. Dit bleek de uitkomst van 2 afzonderlijke processen die zeer kort op elkaar volgden. De behandeling van een verzoek in het kader van de Freedom of Information Act is een separaat en onafhankelijk proces binnen de Amerikaanse overheid. Esper betreurde de gang van zaken, onderschreef het belang van transparantie en gaf aan dat zijn ministerie er alles aan heeft gedaan en zal blijven doen om de juiste informatie te leveren.

Zomer 2020Zomer 2020

Samenwerking
De VS en Nederland kennen een goede samenwerking op veel defensiefronten. Zowel in missies als op het gebied van inlichtingen, cyber, space, special operation forces, het F-35-programma en kennis over COVID-19. Bijleveld bedankte Esper onder meer voor de opleidingen en trainingen van Nederlandse piloten op Amerikaanse vliegbases, die ondanks COVID-maatregelen konden doorgaan.

Militaire mobiliteit
Esper bedankte Bijleveld voor de voortrekkersrol die ons land vervult in het verhogen van de militaire mobiliteit binnen Europa. Snelle verplaatsing van militairen en hun materieel is een belangrijk onderdeel van geloofwaardige afschrikking. Nederland ondersteunt de komende weken de verplaatsing van militair materieel vanuit het oosten van Europa naar Rotterdam, het zogenaamde host nation support. Vanaf deze week gaan 77 Amerikaanse helikopters via vliegbasis Eindhoven en 1.800 voertuigen en containers via de weg naar de Rotterdamse haven. Daar gaat al het materieel via zeetransport terug naar de VS.

Minister blikt terug op 5 jaar Veteranenwet

De Veteranenwet bestaat 5 jaar. Minister Ank Bijleveld-Schouten keek vandaag terug op wat er is veranderd voor veteranen. Ze deed dat op het symposium 5 jaar Veteranenwet in Veteranen Ontmoetingscentrum Ouwestomp in Den Bosch. ‘Veteranenmaand’ juni is een mooi moment voor een terugblik. De maand staat bol van de veteranenactiviteiten. Van de herdenking van D-Day tot de aankomende Nationale Veteranendag op 29 juni.

Hoe was het eigenlijk geregeld voor de wet? Bijleveld: “Dit moment markeert het 5-jarige bestaan van de Veteranenwet, maar ook wel een ontwikkeling die ruim 25 jaar geleden is ingezet. Het is nu nauwelijks meer voor te stellen, maar toen was er van een écht veteranenbeleid geen sprake.”

Aandacht, erkenning en waardering
Inmiddels is er veel veranderd. Neem de komst van een Veteranenplatform en de 1e nota ‘Zorg voor veteranen’ begin jaren ’90. Er werd bepaald dat Defensies zorgbeleid staat of valt met aandacht, erkenning en waardering. Met het Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen, het Veteraneninstituut en de Nederlandse Veteranendag kreeg het beleid verder vorm. Ook werd het wettelijk verankerd. Bijleveld: “Met zorg op maat. Voor, tijdens én na de uitzending. En dat is eigenlijk nog altijd zo.”


Minister Bijleveld gaat in Den Bosch op de foto met een groep veteranen.

Uit het onlangs gepresenteerde onderzoek ‘Veteraan, hoe gaat het met u?’ bleek dat veteranen de kwaliteit van hun leven gemiddeld een 7,9 geven. Bijleveld: “Er zijn uitschieters naar boven, maar ook naar beneden. We weten dat sommige veteranen het moeilijk hebben.”

Beleid nooit af
Het veteranenbeleid is dus nooit af. De evaluatie van de Veteranenwet leverde dan ook verbeterpunten op. Zo moet er een herkenbare en duidelijke besturingsstructuur komen om de uitvoering van het beleid toekomstbestendig, flexibel en effectiever te maken. Dat geldt ook voor de komst van een modern stelsel van voorzieningen en uitkeringen. Bijleveld: “Een stelsel dat ook gericht is op re-integratie en maatschappelijk participatie.”

Inloophuizen
Een andere ontwikkeling is die van particuliere initiatieven als Veteranen Ontmoetingscentra, of inloophuizen. De bewindsvrouw roemde deze maatschappelijke betrokkenheid, maar merkte ook op dat het Rijk dergelijke initiatieven niet moet financieren. “Het zou dan een Defensieactiviteit worden, wat afbreuk doet aan de erkenning en waardering vanuit de lokale samenleving. Wel ondersteunen we, via het Veteraneninstituut, diverse activiteiten die door inloophuizen worden georganiseerd.”