Grootse herdenking 75 jaar Market Garden

Massale luchtlandingen op de Ginkelse Heide, stille momenten in Driel, indrukwekkende verhalen en koninklijke betrokkenheid. Het zijn de ingrediënten van de grootse herdenking van operatie Market Garden, de luchtlandingsoperatie van 75 jaar geleden. Nederland stond stil bij de geschiedenis, waaraan het de vrijheid van vandaag dankt.

Op de Ginkelse Heide waren duizenden veteranen, militairen en andere (prominente) toeschouwers om de grootschalige luchtlandingen van toen te herdenken. Onder hen koninklijke gasten als voormalig koningin Beatrix en de Britse prins Charles, maar ook secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg en plaatsvervangend minister Paweł Woźny uit Polen.




Pure adrenaline
Minister Bijleveld bracht de honderden parachutes in herinnering die 75 jaar geleden de lucht vulden. “Voor de Nederlanders waren die een teken van hoop na de lange, donkere bezettingsjaren.”

Ze nam haar luisteraars mee naar het moment dat die militairen, jong en van vele nationaliteiten, op het punt stonden om te springen. “Tijdens de vlucht hadden ze grappen gemaakt, een sigaret gerookt of een gebed opgezegd. Nu stonden ze achter elkaar opgelijnd, te kijken naar het rode licht. Pure adrenaline en focus. Toen het op groen sprong, gingen ze. Zoals we weten was het gevecht dat volgde hard, bruut en kwaadaardig. Het kostte vele levens: Britten, Amerikanen, Canadezen, Polen en Nederlanders.”

Muntslag
Daarna werd het 1eMarket Garden Vijfje geslagen, een officiële herdenkingsmunt. Dit gebeurde door de Engelse oorlogsveteraan Les Fuller en Commandant der Strijdkrachten luitenant-admiraal Rob Bauer. Les Fuller was een van de parachutisten die in 1944 tijdens de grootste luchtlandingsoperatie uit de Nederlandse geschiedenis landde. In een korte documentaire vertelt Fuller zijn verhaal.

Ede, 21 September 2019
Ceremonieel met o.a Prinses Beatrix, Prins Charles, Minister van Defensie (Ank) Bijleveld en Admiraal (Rob) Bauer

Poolse moed
Na de Ginkelse Heide volgde de herdenking in Driel. Die draaide om de moed van de Eerste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade. Het plan voor operatie Market Garden bestond uit 2 delen. De luchtlandingsoperatie Market en de opmars over de grond: Garden. Met Market kregen de 1st British Airborne Division en de 1st Polish Independent Parachute Brigade de moeilijkste taak. Zij moesten in vijandelijk gebied 3 bruggen over de Neder-Rijn bij Arnhem veroveren.

Vochten als leeuwen
De Polen hadden gehoopt te kunnen helpen bij de bevrijding van Warschau. In plaats daarvan werden zij op 21 september gedropt boven Driel voor Market Garden. Een operatie die hun generaal Stanislaw Sosabowski betitelde als ‘grotesk en gevaarlijk’. Maar wat zij er ook van vonden, de Polen vochten als leeuwen.

Formele erkenning
Bijleveld: “Mannen als Tadeusz Cisek. Vandaag is hij 96 jaar oud. En hij is voor het eerst bij deze herdenking in Nederland. Korporaal Cisek, ik wil u bedanken. U en uw kameraden van de brigade legden een lange reis af om voor onze vrijheid te vechten. Maar u hebt lang op onze formele erkenning moeten wachten.”

Pas in 2006 kreeg de Eerste Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade de Militaire Willemsorde. Die werd overhandigd door toenmalig koningin Beatrix, vandaag ook aanwezig. Bijleveld: “Eindelijk omhelsde onze leeuw de Poolse adelaar. Op herdenkingen zoals vandaag worden we eraan herinnerd hoezeer wij onze vrijheid danken aan onze bondgenoten. Juist daarom is de NAVO nadrukkelijk aanwezig in Polen en de Baltische staten, ook met Nederlandse inzet. Samen bewaken we onze vrijheid.”

Belang airborne operaties
De airborne operaties zijn tevens een belangrijke training om procedures en gebruik van materieel op elkaar af te stemmen. Daarnaast worden de parachutisten van toen herdacht, die door de parachutisten van nu als hun broeders worden beschouwd. Airborne operaties zijn anno 2019 nog altijd zeer relevant en de snelste manier om mensen en materieel, bijvoorbeeld voor noodhulp, over een grote afstand te verplaatsen.

Bron: Defensie

Staatssecretaris Visser: we hebben elkaar nodig voor onze vrijheid

“De geallieerden hebben ons bevrijd. De wijze les hieruit is dat we voor onze vrijheid elkaar nodig hebben. Daarom zijn er na de Tweede Wereldoorlog steeds meer samenwerkingen en allianties opgezet. Nederland doet dat in Europees verband. Denk maar aan militaire samenwerkingen zoals de amfibische strijdmacht van Britse en Nederlandse mariniers. Samenwerken doen we natuurlijk ook in trans-Atlantisch verband: de NAVO. Eenheid is ons beste wapen. Zeker nu de situatie in de wereld om ons heen onrustiger wordt.”




Dat zei staatssecretaris Barbara Visser gisteren bij de viering van de bevrijding van Limburg. In Maastricht bracht ze bij het Bevrijdingsmonument op het Koningsplein in herinnering hoe sergeant Oscar Houser van de Amerikaanse 30th Infrantry Division op 13 september 1944 de Nederlandse vlag hees aan de gevel van een boerderij in Moerslag.

“De Maastrichtenaren keken reikhalzend uit naar de Amerikanen”, aldus Visser. “Er kwamen berichten dat Mesch bevrijd was. En de vurige wens om ook bevrijd te worden, kwam uit. Maastricht was weer vrij na 4 jaar, 4 maanden en 4 dagen bezetting, als eerste grotere Nederlandse gemeente.”

Vrijheid doorgeven
Visser vond dat vrijheid moet worden doorgegeven. “Dat betekent voor mij: verhalen van veteranen vertellen en daarmee het besef wat zij hebben gedaan voor ons. En we moeten vertellen dat er vandaag de dag nog altijd mensen zijn die bereid zijn om hetzelfde te doen. Dat zijn onze militairen en reservisten. Zij verdienen ons respect en onze steun.”

Ze verwees naar de Nederlandse militairen die noodhulp verlenen op de Bahama’s. “Binnen no time waren honderden van onze mannen en vrouwen onderweg om te helpen. Ze lieten alles uit hun handen vallen en gingen naar waar zij nodig zijn. Daar ben ik erg trots op. Dat laat anderen zien: ‘op ons kun je bouwen. Wij zijn een goede bondgenoot’.

Nederlandse militairen helpen niet alleen daar. “Ze zijn ook in Litouwen, Afghanistan, Irak, de Sahel en vele andere plekken op de wereld, want Defensie is er niet voor Nederland alleen én onze bondgenoten. Vrijheid moet je doorgeven. Daarom wil ik werken aan een sterke krijgsmacht.”

Visser benadrukte dat vrijheid wat haar betreft tweeledig is. “Je moet stilstaan bij wat het heeft gekost en vieren hoe mooi het is om in vrijheid te leven.”

Bron: Defensie