marco-kroon_noventas-by-mindef

Marco Kroon: ‘Het liefst zou ik het van de daken schreeuwen, maar dat kan niet’

“Ik begrijp dat er ontzettend veel vragen zijn, dat begrijp ik echt.” Majoor Marco Kroon uit Den Bosch reageert donderdagochtend voor de NOS-microfoon op de ophef die is ontstaan rond zijn brief in het Algemeen Dagblad. “Het is een aantal staatsgeheime zaken, daar kan ik niet meer over melden.“
Het verhaal van Kroon over de gebeurtenissen in Afghanistan roept veel vragen op. De antwoorden zijn staatsgeheim, waardoor de onduidelijkheid blijft. Advocaat van Kroon, Geert-Jan Knoops: “Als defensie het de heer Kroon zou toestaan en het zou zover komen, kan de heer Kroon dit met heel veel gemak aannemelijk maken.”

Boek
NOS-verslaggever Lex Runderkamp legt op Radio 1 uit dat Kroon bezig is met een boek: “Daarin staan details waarvan gecheckt moest worden of het gepubliceerd kan worden of niet.” Het verhaal over zijn gevangenschap, de mishandeling en het schietincident is er één van. “Defensie is, zonder het bij Kroon te melden, naar het




Spookverhalen en speculaties
Vorige maand werd bekend dat het Openbaar Ministerie (OM) onderzoek doet naar een geweldsincident in Afghanistan waarbij Kroon betrokken was. Advocaat Knoops denkt echter niet dat er verdere stappen volgen: “Een knappe officier van justitie die dit ten laste zou kunnen leggen. Stelt u zich eens voor dat u in oorlogstijd, in oorlogsgebied, de vijand uitschakelt en dan wordt vervolgd voor moord. Dat zou een unicum zijn in de Nederlandse strafrechtshistorie. Wij gaan niet uit van een strafzaak.”
Vanwege spookverhalen en speculaties na het bericht van vorige maand besloot Marco Kroon meer details te vertellen in een brief aan het AD. In plaats van duidelijkheid komen er alleen maar meer vragen.

Het verhaal
Kroon beschrijft in de krant hoe hij in Afghanistan werd gevangengenomen. “Tijdens deze operatie ben ik op een bepaald moment gevangengenomen door de vijand. Gedurende deze korte gevangenschap ben ik op een uiterst hardhandige wijze ondervraagd, mishandeld en bovenal ernstig vernederd.”
Toen Kroon om onduidelijke redenen werd vrijgelaten ging hij zelf op zoek naar de leider van de groep die hem gevangennam. Deze man zou volgens Kroon de operatie in gevaar kunnen brengen. “Toen ik uit mijn voertuig stapte om hem te gijzelen, herkende hij mij ook en hij greep naar zijn wapen. Het was op dat moment ‘hij of ik’.” Kroon schoot de man dood.

Vragen
Militair deskundige Peter Wijninga van The Hague Centre for Strategic Studies zet vraagtekens bij de gevangenneming van Kroon. ,,Militairen werden niet zomaar vrijgelaten. Ze werden of een kopje kleiner gemaakt, of gebruikt als gijzelaar in onderhandelingen.” Het roept bij Wijninga de vraag op of Kroon wel als militair vastzat. ,,Liep hij mogelijk in burger? Was hij dan op missie als burger? Of was hij gewoon in z’n eentje op pad?”
Eimert van Middelkoop, minister van Defensie in de tijd dat Kroon opereerde in Afghanistan, vindt het een vaag verhaal. Hij reageert bij WNL: “Alleen al het feit dat hij dacht dat hij dit niet aan de commandant kon melden, omdat hij de missie in gevaar zou brengen, vind ik zo onhelder. Het is zo onwaarschijnlijk dat hij het verhaal nog maar een keer moet vertellen tegen mensen die dat goed kunnen beoordelen.”

‘Geweld zo snel mogelijk melden’
Het verhaal over de gebeurtenissen in 2007 in Afghanistan, zoals militair Marco Kroon uit Den Bosch dat donderdag uit de doeken doet in het Algemeen Dagblad verbaast militair deskundige Michiel de Weger niet. Commando’s hebben destijds in Afghanistan en Uruzgan ‘verschrikkelijke vechtpartijen moeten leveren’, zo reageert hij in het programma WAKKER van Omroep Brabant op het relaas van Kroon.
“De algemene regel is dat als er geweld gebruikt wordt dat intern zo snel mogelijk moet worden gemeld”, reageert De Weger. Ook het schietincident had volgens hem ‘zo snel als dat kon’ gemeld moeten worden, geeft hij aan.
In het Algemeen Dagblad geven de advocaten van Kroon overigens aan dat de aanname dat het ‘niet-melden van het incident’ een strafbaar feit is, niet juist is. Het Wetboek van Militair Strafrecht stelt volgens zijn advocaten ‘het niet-opvolgen van een dienstvoorschrift alleen strafbaar onder bijkomende omstandigheden, die zich in de situatie van de heer Kroon niet hebben voorgedaan, c.q. niet voordoen’.

Geen reactie OM op verklaring Kroon
Het Openbaar Ministerie (OM) geeft geen inhoudelijke reactie op de verklaring van oorlogsheld Kroon. “Wij wachten op de uitkomst van ons onderzoek”, zegt een woordvoerder van het OM in Arnhem. daar zit de militaire kamer van de rechtbank.

Of de verklaring van Kroon wordt meegenomen in dat onderzoek kon ze niet zeggen. “In ons onderzoek nemen we alles wat nodig is mee.” De militair uit Den Bosch zegt dat er destijds een situatie van leven of dood ontstond toen hij de man die hem gevangennam later in Afghanistan tegenkwam. Het was op dat moment ‘hij of ik’, aldus Kroon.

Reactie Klaas Dijkhoff
Fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer, Klaas Dijkhoff, reageerde donderdagochtend ook op het relaas van Kroon. Hij noemde het verhaal ‘fascinerend om te lezen’. Dijkhoff die zelf een achtergrond in het oorlogsrecht heeft, geeft aan dat er in oorlogsgebied meer mag dan normaal. “Maar niet alles”, zegt hij. Hij vindt het daarom goed dat de zaak nu door het OM wordt onderzocht.
Dat onderzoek kan volgens Dijkhoff ‘duidelijkheid bieden’. “Ook als er uitkomt dat er niks aan de hand zou zijn.”

Bron: Omroep Brabant / Defensie