Drugs vijand Defensie, jaarlijks tientallen ontslagen

De krijgsmacht ontslaat gemiddeld tussen de dertig en vijftig militairen per jaar vanwege hard drugsgebruik. Het is voor het eerst dat er zicht is op dit getal en het lijkt het topje van de ijsberg. Afgelopen maand nog blijkt defensie drie soldaten van de Luchtmobiele Brigade te hebben weggestuurd nadat ze waren betrapt bij het snuiven van cocaïne.




Omdat niet apart wordt bijgehouden hoeveel mensen de laan uit worden gestuurd vanwege drugsgebruik was een analyse nodig om aan een getal te komen. Over 2017 bleek dit 31 te zijn. Eerdere jaren heeft defensie niet. Op basis van een ruwe schatting stelt een zegsman dat 30 tot 50 drugsontslagen het langjarige gemiddelde is.

Volgens drugs- en verslavingsdeskundige Dick Trubendorffer zal het alleen al het aantal drugsverslaafden, laat staan de hoeveelheid gebruikers bij het leger een stuk hoger liggen. Eén op de tien Nederlanders kampt met verslaving aan drank, drugs of medicijnen. ,,Bij defensie is dat niet anders”, zegt de expert. Land, lucht- en zeemacht zijn in totaal 40.000 man groot.

De afgelopen maand ging het om drie leden van het 13e infanteriebataljon Luchtmobiel uit Assen. Ze zijn volgens een woordvoerder van het ministerie van Defensie per 15 november uit hun functie ontheven. Het ging om soldaten die nog maar net uit de opleiding waren en al snel de fout in gingen.

Vorig jaar ontsloeg defensie 31 medewerkers vanwege drugsgebruik. Het is voor het eerst dat het cijfer naar buiten komt. Van andere jaren heeft de krijgsmacht geen data. Volgens een ruwe schatting van het departement schommelt het aantal drugsontslagen al jaren tussen de dertig en vijftig.

De krijgsmacht hanteert een zerotolerancebeleid voor harddrugs. Slikken, spuiten of snuiven betekent automatisch strafontslag. Dat gebeurt omdat defensie gebruik van verdovende middelen onverenigbaar vindt met het risicovolle werk dat militairen doen. Zowel tijdens missies als oefeningen. Je wilt geen soldaten die beneveld schieten met scherpe munitie of rondlopen tussen manoeuvrerende zware militaire voertuigen, is de redenatie.

Wangedrag
Aanpak van drugsgebruik werd in 2006 een belangrijk onderwerp na de affaire Tjerk Hiddes. Op dit fregat zou seksueel wangedrag hebben plaatsgehad. Hoewel de rechter dit later niet bewezen achtte, was het voor defensie reden een normen- en waardenoffensief in te zetten. Onderdeel daarvan waren preventieve drugstesten. Zowel toenmalig chef defensiestaf Dick Berlijn als staatssecretaris Van der Knaap (Defensie) vonden dit middel ondanks fel protest van de vakbonden ’proportioneel’.

In de praktijk is hier niet veel van terecht gekomen. Volgens een zegsman van het ministerie vinden er geen drugs- en alcoholtesten op structurele basis plaats. Daarvoor zijn de proeven te duur en arbeidsintensief. Het middel wordt alleen gebruikt bij ernstige verdenkingen richting een specifieke militair. Zoals in het geval van drie nieuwelingen bij de Luchtmobiele Brigade. Defensie stelt op dit moment het drugsbeleid tegen het licht te houden en komt naar verwachting volgend jaar met een herziene aanpak.

“Defensie zit in een spagaat”
Drugs- en verslavingsdeskundige Dick Trubendorffer pleit voor een genuanceerde manier van omgaan met drugs binnen de krijgsmacht. Hij adviseerde drie jaar terug de Koninklijke Luchtmacht en weet daardoor dat de praktijk al minder rechtlijnig is dan de term zero tolerance suggereert. „Ik zag bij de luchtmacht goede initiatieven en een integere aanpak. Er wordt wel rekening gehouden met de omstandigheden per geval. Tegelijkertijd zit defensie in een spagaat. Ze moeten vooral aan de veiligheid denken. Je wil niet dat een tankchauffeur een ballonnetje lachgas neemt voordat hij in zijn Leopard stapt”, zegt Trubendorffer. „Het belangrijkste wat defensie moet doen, is zorgen dat mensen met verslavingsproblemen zich anoniem kunnen melden.”

Bron: Telegraaf / Defensie (foto illustratief)