Defensie zet zelf een meldpunt op voor klachten over burnpits

Defensie overweegt zélf een intern meldpunt op te zetten waar (ex-)militairen hun zorgen kunnen delen over burnpits en gezondheidsschade.
Volgens een betrouwbare bron treedt defensie op korte termijn in contact met de melders die zich hebben verenigd in het meldpunt burnpit.nl. „De minister wil écht in gesprek gaan op korte termijn met de mensen die het aangaat.”




Aanvullend onderzoek buiten Defensie om
Defensie overweegt aanvullend, onafhankelijk onderzoek uit laten uitvoeren, nadrukkelijk buiten Defensie, om „als de feiten daar aanleiding toe geven”.
Defensieminister Ank Bijleveld spreekt vandaag in de Kamer over de affaire. Tientallen Nederlandse militairen denken dat ze kanker of een andere ziekte hebben opgelopen door giftige gassen uit de verbrandingskuilen in de open lucht die Defensie in Afghanistan gebruikte om van haar afval af te komen. Ze hebben zich gemeld bij de Drentse jurist Ferre van de Nadort, die onderzoek doet naar deze zogeheten burnpits.

„Als mensen ziek zijn, is dat natuurlijk heel erg. Ongeacht waar het door komt. Het lot van onze mensen – of ze nu nog actief in dienst zijn of veteraan – trekken we ons aan”, zegt defensiewoordvoerder Jos van der Leij in de aanloop naar het Kamerdebat.
Eerder zei de minister geen officiële meldingen te kennen van militairen die hun gezondheidsproblemen relateren aan burnpits. Ze reageerde daarmee op het meldpunt.

Minister zei van niets te weten ondanks duizenden meldingen
Haar absolute ontkenning wekte verbazing, want defensie blijkt vele duizenden meldingen te hebben over lokaties waar burnpits hebben gebrand. Deze formulieren – onthuld door Dagblad van het Noorden – zijn ingevuld door militairen zelf. Defensie erkent dit nu ook.

Van der Leij: „Als je bent blootgesteld aan een gevaarlijke stof, of vermoedt dat je bent blootgesteld, kun je dat laten registreren. In het verleden hebben we er zelfs op aangedrongen dat mensen zich lieten registreren als ze vermoeden dat ze op een locatie zijn geweest met mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van blootstelling. Dit wordt in het personeelsdossier van betrokkene opgenomen.”

„We weten dat sommige leidinggevenden en commandanten hun hele eenheid uit voorzorg tegelijkertijd het registratieformulier hebben laten invullen. Juist ook uit zorg voor hun personeel. Het registratieformulier is een middel voor de werknemer om aan te kunnen tonen dat hij gemeld heeft met een bepaalde stof in aanraking te zijn geweest, of vermoedt dat dit het geval is. Het invullen van een registratieformulier is niet hetzelfde als het melden van gezondheidsklachten.” Hij benadrukt dat de causaliteit daarmee tussen burnpits en klachten ook niet vaststaat.

Collectieve benadering niet mogelijk
Defensie heeft echter zeer veel moeite om al die duizenden formulieren te achterhalen en te inventariseren. „Als mensen iets hebben laten registreren, dan is dat opgenomen in hun personeelsdossier. Als er iets is met hun gezondheid, dan staat dat in het medisch dossier. Als werkgever kunnen we daar in verband met het medisch geheim en privacy moeilijk een algemene zoekslag naar doen. Daarom is een collectieve benadering, een collectief beeld, waar eerder ook naar is gevraagd is, niet mogelijk.”

„Vaak is niet duidelijk waar iemand ziek van is geworden. Maar we nemen wel onze verantwoordelijkheid om daar serieus naar te kijken. Defensie wil daarom nogmaals een oproep doen aan iedereen die denkt ziek te zijn geworden door blootstelling aan gevaarlijke stoffen tijdens het werken bij Defensie om zich te melden.”

Jurist Ferre van de Nadort, die het meldpunt burnpit.nl oprichtte, heeft duidelijke eisen richting defensie. Hij wil dat elke militair die is blootgesteld aan burnpits het recht krijgt zich medisch te laten onderzoeken buiten defensie om. Dit medische onderzoek zou periodiek moeten worden voor elke militair die heeft gewerkt in de schadelijke rook van afvalverbranding.

‘Rechtsbijstand voor militairen die blootgesteld zijn aan giftige rook’
Het meldpunt moet financieel onafhankelijk kunnen blijven werken in de toekomst. „Er moet een vergoeding komen voor de rechtsbijstand van militairen die zijn blootgesteld aan giftige rook.”
Ook wil de jurist dat er onafhankelijk onderzoek komt naar de schadelijkheid van burnpits. „We willen volledige openheid van álle lokaties waar burnpits zijn gebruikt in missiegebieden. Er moet een verbod komen op dergelijke burnpits, tenzij de situatie in missiegebieden niet anders toelaat, maar dan alleen na toestemming van de Tweede Kamer.”

Ook wil de jurist dat defensie alle informatie deelt met de militairen die vrezen ziek te zijn geworden door de afvalbranden.
Defensieminister Ank Bijleveld zei eerst ‘geen weet’ te hebben van militairen die gezondheidsschade zeggen te hebben opgelopen. Uit personeelsdocumenten en dossierstukken – die deze krant openbaarde – blijkt echter dat defensie al jaren op de hoogte is van gezondheidsrisico’s door burnpits. Maar zulke formulieren zouden niet gelden als ‘officiële melding’.

Bron: Dagblad van het Noorden / ODB Defensiebond (foto illustratief)