Onderzoek naar veteranenzorg na ernstige klachten

Veteranenombudsman Reinier van Zutphen begint vandaag een onderzoek naar de zorg voor getraumatiseerde militairen. Aanleiding zijn ernstige klachten over de manier waarop Defensie met hen omgaat als ze aankloppen voor hulp en financiële compensatie.

Afgelopen maanden meldden zich bij het klachteninstituut vijftien militairen die soms al jaren in gevecht zijn met hun werkgever over een Militair InvaliditeitsPensioen (MIP) en helemaal zijn vastgelopen. De militairen beklagen zich over lange wachttijden voor keuringen, hebben het gevoel dat ze aan het lijntje worden gehouden en uiten forse kritiek op verzekeringsartsen.




Volgens Veteranenombudsman Van Zutphen laat dit zien dat het niet om een incident gaat, maar dat er meer aan de hand is. ,,We hebben de indruk dat de menselijke maat nogal eens uit het oog wordt verloren. Er zit een veteraan bij die negen jaar in onzekerheid heeft gezeten. Dat kan echt niet.”

Conflict
De ombudsman riep Defensie al eerder op sneller zaken te doen. Hij kreeg toen van de minister een onbevredigend antwoord, vindt hij. Er waren te weinig keuringsartsen, maar Defensie deed haar best om dat op te lossen. ,,Daar neem ik geen genoegen mee, dus ik ga nu kijken wat er echt aan de hand is.”

Uit cijfers van Defensie blijkt dat 115 militairen een conflict hebben met hun werkgever over hun MIP en in een bezwaarprocedure zitten. Volgens Van Zutphen laat dat zien dat aanvragen nog steeds niet erg soepel worden afgehandeld. ,,Je kunt als werkgever ook zeggen: ik ga ruimhartig om met de hulpvragen van mijn personeel en probeer te zorgen dat ze zo snel mogelijk verder kunnen met hun leven.”

Kritisch rapport
Kamerlid Hanke Bruins Slot (CDA) is blij met het onderzoek. ,,Zijn adviezen wegen zwaar. Wij maken ons grote zorgen dat kwetsbare veteranen onaanvaardbaar lang moeten wachten.” Jean Debie van vakbond VBM juicht het onderzoek toe. ,,Essentieel is wel dat de ombudsman toegang krijgt tot alle relevante informatie.”

In een brief die vandaag naar minister Bijleveld van Defensie gaat, wil de ombudsman binnen vier weken antwoord op tien vragen over procedures en werkwijzen. Ook komt er een gesprek met alle betrokken partijen. Na de zomer moet er dan een kritisch rapport richting Tweede Kamer gaan.

Onderstaand nog een en ander nader toegelicht in het AD.

De Veteranenombudsman legt komende maanden een vergrootglas op de zorg voor getraumatiseerde militairen. Hij hekelt de oplopende frustraties over het gevecht dat ze met hun werkgever moeten voeren over erkenning en financiële compensatie. ,,Veteranen moeten weer snel verder kunnen met hun leven.’’

Eerder deze week luidden getraumatiseerde veteranen in deze krant de noodklok over waar ze vijf jaar na de invoering van de Veteranenwet nog altijd tegenaan lopen. Ze hebben het gevoel dat ze aan het lijntje worden gehouden bij de aanvraag van hun Militair Invalideitspensioen (MIP). Moeten maanden wachten op keuringen. En hebben stevige kritiek op het werk van verzekeringsartsen en de manier waarop Defensie schadeclaims afhandelt.

Ombudsman Van Zutphen, die zich naast problemen van gewone burgers ook bekommert om specifiek veteranenklachten, herkent de geluiden. Ook op zijn bureau belandden de afgelopen maanden vijftien dossiers van getraumatiseerde militairen die helemaal waren vastgelopen bij de aanvraag van hun Militair Invalideitspensioen (MIP). Meest schrijnende zaak die hij onder ogen kreeg was een veteraan die na negen jaar nog niet wist waar hij aan toe was. De man werd van keuring naar keuring gestuurd. Tussendoor moest hij ook nog meewerken aan allerlei andere onderzoeken. Toen hij zich ten einde raad bij Van Zutphen meldde, wist hij nog niet wat zijn medische eindtoestand was. ,,Toen heb ik gezegd; maar dit kan echt niet. En we hebben het voor hem opgelost. Hij krijgt nu wel een pensioen. We hebben een bijzondere zorgplicht naar deze mensen. Ze hebben belangrijke dingen voor Nederland gedaan en komen gehavend terug. Dan moeten wij ervoor zorgen dat deze mensen goed worden begeleid en opgevangen.’’

Volgens Defensie waren er in het verleden te weinig keuringsartsen waardoor de wachttijden zo extreem konden oplopen. Maar met dat antwoord neemt Van Zutphen geen genoegen. ,,Ik ga nu kijken wat er echt aan de hand is. We willen dat er structureel iets verbetert en verandert. Dat er oog is voor de noden en begrip vanuit Defensie waarom er tempo nodig is. Nu wordt nogal eens de menselijke maat uit het oog verloren.’’

Wat moet er in elk geval anders?
,,Die onzekerheid, die in uiterste gevallen dus negen jaar kan duren, moet echt teruggedrongen worden. We willen best accepteren dat het soms iets langer duurt voordat precies duidelijk is wat de medische eindtoestand van iemand is, maar daar hoort wel de zekerheid bij hoe iemand die periode doorkomt en wanneer er een eindbeslissing wordt genomen. Ik vind het niet acceptabel om tegen veteranen te zeggen; het spijt mij heel erg, maar ik kan geen dokter voor je vinden.’’

Veteranen vinden dat ze te vaak een herkeuring hebben?
Dat zien wij ook en daarom gaan we ook kijken hoe vaak we aan een veteraan kunnen vragen om bij een dokter te komen. Militairen zien er vaak als een berg tegenop om weer hun verhaal te moeten vertellen. Ik vind dat artsen het aan hun stand verplicht zijn om de belasting voor de deze mensen zo minimaal mogelijk te houden.’’

Veteranen hebben het gevoel dat Defensie hun aanvragen traineert. Ziet u dat ook zo?
,,Dat vind ik te ver gaan, maar ik snap wel dat veteranen het zelf zo voelen als ze maar geen helderheid krijgen. Ik vind dat er bij Defensie onvoldoende wordt nagedacht over de effecten die dat lange wachten heeft op de veteranen.’’/

Waarom lukt het Defensie niet om problemen voortvarend weg te werken?
,,Ik zie dat er ongelooflijk veel en goed is geregeld voor veteranen. Dat hoor je Defensie ook steeds zelf zeggen en daar hebben ze gelijk in. Maar mijn ervaring is wel dat Defensie het moeilijk krijgt als een zaak een beetje afwijkt of het ingewikkelder wordt. Dan moet je door systemen heen breken. Anders wordt het systeem belangrijker dan de veteraan en gaat het fout.’’

Er zijn veel klachten over de afhandeling van schadeclaims. Hoe kijkt u daar naar?
,, Ik vind dat we uit de claimcultuur moeten komen. Dat procedures zo ingericht zijn dat het snel kan. Ik weet zeker dat de meeste veteranen die iets vragen aan Defensie dat niet doen om tot de eurocent nauwkeurig iets uitgekeerd te willen krijgen. Dat doen ze omdat ze graag verder willen met hun leven. Als het wel tot achter de komma uitgerekend moet worden, dan gaat het veel te lang duren. Dan neemt de ontevredenheid toe en verharden juridische procedures. Ik denk dat veel veteranen veel blijer zijn als ze snel iets horen en de uitkering ietsje minder is, dan dat ze lang moeten wachten en meer krijgen.’’

Bron: AD / Defensie (foto illustratief)

Tientallen veteranen met Defensie in conflict over financiële compensatie

Defensie is met 115 ex-militairen in een bezwaarprocedure verwikkeld. De conflicten gaan over de hoogte van de financiële compensatie waar deze veteranen recht op menen te hebben.

Tientallen veteranen zijn met Defensie in conflict over de hoogte van de financiële compensatie waar zij recht op menen te hebben. Het gaat om het zogenoemde militair invaliditeitspensioen (MIP), dat ex-militairen ontvangen als ze door psychisch dan wel fysiek letsel arbeidsongeschikt zijn geraakt. Defensie bevestigt berichtgeving van het AD dat zij met 115 veteranen in een bezwaarprocedure zitten.




Volgens een woordvoerder van Defensie gaat grotendeels om veteranen die menen dat hun MIP te laag is. De onderhandelingen over deze compensatieregeling zijn precair. De mate waarin een veteraan arbeidsongeschikt wordt geacht door Defensie is direct bepalend voor de hoogte van het pensioen dat hij of zij ontvangt.

Signalen
Jean Debie, voorzitter van de grootste militaire vakbond VAB, zegt in een telefonische reactie van leden „signalen te krijgen” dat de vaststelling van het MIP niet altijd op een „juiste, ordentelijke manier„ plaatsvindt. Al benadrukt hij wel dat er een onderzoekscommissie zou moeten komen om vast te stellen of dit een structureel probleem is. Hij zegt hij dat er ook „veel goed gaat bij Defensie”.

De veteranen die in het AD aan het woord komen, klagen ook over de lange wachttijden voor de keuringen voor het MIP. Die zouden flink zijn opgelopen. De Defensie-woordvoerder erkent dat er problemen zijn met de wachttijden. Dat ligt volgens hem aan een tekort van keuringsartsen bij de organisatie. Dit zou onlangs verholpen zijn. Hij zegt dat de overgrote meerderheid van de militairen met wie zij over een MIP onderhandelen, tevreden daarover is.

Verzekeringsarts
Een ander kritiekpunt van de ex-militairen is dat verzekeringsartsen vaak in twijfel trekken of zij wel getraumatiseerd zijn geraakt tijdens hun dienstjaren, terwijl hun behandelend artsen daar geen twijfel over hebben. Defensie zegt in een reactie dat beeld niet te herkennen.

Bron: NRC / Defensie (foto illustratief)