Ouders omgekomen Uruzgan-militair eisen gesprek met Defensie

De ouders van de militair Aldert Poortema, die in januari 2008 omkwam in Afghanistan, willen “op zeer korte termijn” een gesprek met de Defensietop. Ze eisen openheid over de dood van hun 22-jarige zoon.
“De vraag die voor de nabestaanden nog altijd onvoldoende beantwoord is, is in hoeverre deze tragische dood voorkomen had kunnen en moeten worden. En zo ja, of daarvoor iemand verantwoordelijk te houden is”, zegt hun advocaat Diekstra tegen RTV Drenthe.




Eigen vuur
Soldaat eerste klas Aldert Poortema uit IJlst en zijn collega Wesley Schol uit Assen waren gelegerd op de Johannes Postkazerne in Havelte. Tijdens hun uitzending naar Afghanistan werden zij per ongeluk doodgeschoten door eigen Nederlandse eenheden in Uruzgan. Dat gebeurde bij Deh Rawod. Het vuurgevecht brak uit toen bij een huiszoeking wapens werden gevonden. Achteraf bleek dat het bevel tot vuren is gegeven op basis van een verkeerde plaatsbepaling.
De ouders van Poortema spanden eerder een procedure aan om onder anderen de verantwoordelijke commandant te vervolgen voor fouten. Het gerechtshof in Arnhem wees die eis in 2010 af.

Anonieme brief

De ouders leggen zich daar niet bij neer. Ze worden gesterkt door een anonieme brief die eerder dit jaar werd bezorgd. De schrijver daarvan zegt dat de betreffende commandant niet uitgezonden had mogen worden, omdat hij “op overtuigende wijze” was gezakt voor een belangrijk examen. “De hoogste landmachtbaas werd uitdrukkelijk geadviseerd om deze overste daarom niet uit te zenden, maar deed dat toch, bij gebrek aan beter.”

Defensie heeft nog niet gereageerd op de eis van advocaat Diekstra dat er een gesprek moet komen. Tot nu toe stelde Defensie zich op het standpunt dat er fouten zijn gemaakt, maar dat er geen hoofdschuldige was aan te wijzen voor het incident.

Bron: NOS / Defensie (foto illustratief)

Vijf militairen Luchtmobiele Brigade vervolgd voor misstanden kazerne Schaarsbergen

Het Openbaar Ministerie vervolgt vijf (voormalige) militairen van de Luchtmobiele Brigade in Schaarsbergen. Die beslissing heeft het OM dinsdag genomen. De militairen moeten zich voor de rechter verantwoorden voor militaire aanranding, bedreiging, mishandeling en het toelaten van een strafbaar feit door een ondergeschikte.
De zaak kwam aan het licht toen de drie slachtoffers, eveneens militairen uit Schaarsbergen, vorig jaar hun verhaal deden in de Volkskrant. Zij vertelden dat ze hun eenheid in 2014 hadden verlaten vanwege onder meer vernederingen, mishandelingen, aanrandingen en een verkrachting. Eerder hadden ze hun beklag gedaan bij defensie. Daar was onvoldoende naar hen geluisterd. Uiteindelijk deden de militairen aangifte.

Het OM startte daarop vorig jaar een onderzoek onder de naam 27KYBYBOLITE en merkte tien militairen als verdachte aan. Negen van hen deden vorige maand een tegenaangifte tegen de slachtoffers, die alle beschuldigingen zouden hebben verzonnen. Het OM gaat daar dus niet in mee en vervolgt vijf van hen nu voor hun aandeel in de zaak, die defensie ernstig in verlegenheid bracht.




Vijf militairen vrijuit
Een aantal beschuldigingen, zoals verkrachting, drugshandel, afpersing en discriminatie wordt geseponeerd. Volgens het OM is er onvoldoende wettig en overtuigend bewijs om deze zaken voor de rechter te brengen. Vijf militairen gaan vrijuit.
Advocaat Ruth Jager van een van de slachtoffers houdt een dubbel gevoel over aan de beslissing van het OM. ‘Het is goed dat er eindelijk mensen ter verantwoording worden geroepen. En dat naar buiten komt dat dit soort dingen bij defensie voorkomen. Maar tegelijkertijd wordt een aantal zaken geseponeerd. We gaan nog kijken of we daar iets aan kunnen doen.’ Advocaat Bart Damen van de twee andere slachtoffers sluit zich hierbij aan.

Een van de slachtoffers laat weten opgelucht te zijn dat zijn voormalige collega’s worden vervolgd. ‘De afgelopen maanden waren slopend door alle media-aandacht. Mijn leven is op zijn kop gezet door wat er in Schaarsbergen is gebeurd. De aantijgingen van de daders dat we alles hadden verzonnen hebben me veel pijn gedaan. Dat ze zich nu moeten verantwoorden voor de rechter doet me goed.’
Volgens Michael Ruperti, advocaat van zes van de beschuldigde militairen, wordt ‘80 procent van de beschuldigingen’ tegen zijn cliënten geseponeerd. ‘Drie van mijn cliënten worden niet vervolgd en drie wel.’

‘Drie man tillen’
Twee van Ruperti’s cliënten zijn volgens het OM betrokken geweest bij het zogenoemde ‘drie man tillen’, zegt de advocaat. Daarbij wordt een soldaat op de grond vastgehouden terwijl een ander met een ontbloot achterwerk over zijn hoofd heen en weer beweegt. Dit ritueel, dat vaker voorkomt bij defensie, is eerder door rechters gekwalificeerd als militaire aanranding. ‘Mijn derde cliënt, de groepscommandant, was er volgens het OM bij en zou niet hebben ingegrepen’, zegt Ruperti. ‘Alle drie vinden ze dat ze onterecht zijn beschuldigd en daarom gaan we een bezwaar indienen tegen de dagvaarding.’

Zorgen over kazerne
Nadat de drie slachtoffers hun relaas over de kazerne in Schaarsbergen hadden gedaan, bleek dat er binnen defensie al langer zorgen waren over de kazerne. In een intern rapport uit 2015 staat dat verveelde militairen er op grote schaal alcohol en drugs gebruikten. Ze vernielden of stalen voor aanzienlijke bedragen materiaal van defensie. Verder was sprake van ‘informele ontgroeningen’ en bestond er een hoog risico op pesten, buitensluiten en ongewenst seksueel gedrag.

Bron: Volkskrant / Defensie (fot illustratief)