Reactie ministerie van Defensie Schietbaan KCT: communicatie niet goed verlopen, maar geen onveilige situatie

Vrijdag berichten het AD en Nieuwsuur over het gebruik door Defensie van het civiele schietcomplex Markiezaat. Daarin wordt beweerd dat personeel van het Korps Commandotroepen (KCT) bij schietoefening op Markiezaat jarenlang is blootgesteld aan te hoge concentraties schietgassen. Defensie weerlegt deze beweringen, maar erkent ook dat door miscommunicatie zaken niet zijn meegenomen bij de besluitvorming over het al dan niet gebruiken van Markiezaat. “Dat is niet goed, maar er was in die periode door de genomen maatregelen geen sprake van een onveilige situatie”, zegt Commandant Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Leo Beulen




Naar aanleiding van gezondheidsklachten, gemeld door het personeel van het KCT, gelastte de commandant KCT een onderzoek naar de schietbanen van Markiezaat. In juli 2015 rapporteerde het Coördinatiecentrum Expertise Arbeidsomstandigheden en Gezondheid (CEAG) over hun onderzoek. Daarin werd aanbevolen om geen gebruik meer te maken van de 25 en 50 meter indoor-schietbanen vanwege de geconstateerde normoverschrijding van schietgassen. Het CEAG stelde tevens in het rapport dat, indien Defensie gebruik wil blijven maken van de betreffende schietbanen, aanpassingen door de eigenaar aan de mechanische ventilatie noodzakelijk zijn. Tevens werd door het CEAG aanbevolen dat indien er geen alternatieven voor de betreffende schietbanen zijn, de schietinstructeurs te laten rouleren tijdens de schietoefeningen of adembescherming toe te passen.

Als reactie op het rapport heeft het KCT in januari 2016 diverse maatregelen genomen om veilig gebruik van het schietcomplex te kunnen blijven maken. Alle maatregelen waren erop gericht om de blootstelling van het aanwezige personeel aan de schietgassen op de schietbaan te reduceren; de intensiteit van de schietoefeningen is verminderd, instructeurs werden vaker gewisseld, langere pauzes tussen de schietoefeningen, en er werden afspraken gemaakt met de eigenaar van de banen om de luchtafzuiging te verbeteren.

Commandant Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Leo Beulen: “Nadat het KCT deze maatregelen heeft genomen zijn er geen gezondheidsklachten meer gemeld door het personeel van het KCT.” Dat deze maatregelen afdoende waren werd nogmaals bevestigd bij de keuring van de schietbaan in maart 2016. De Militaire Commissie Gevaarlijke Stoffen (MCGS) inspecteerde Markiezaat, waarbij tevens een test werd uitgevoerd van de luchtinstallatie, en concludeerde dat de baan veilig gebruikt kon worden, mits er geen zeer intensieve oefeningen werden geschoten. Beulen: “Het niet meer schieten van dergelijke oefeningen is nu precies een van de genomen maatregelen door het KCT. Zij voldeden daarmee aan de eis van de keuringsinstantie. Er werd dus op een veilige manier geschoten op Markiezaat.”

In februari 2018 besluit de Directie Plannen om te stoppen met het gebruik van de betreffende banen van Markiezaat “om geen enkel gezondheidsrisico te lopen”. Beulen: “Bij dit besluit zijn de genomen maatregelen van het KCT niet meegewogen. Zij waren niet op de hoogte van de genomen maatregelen en hebben enkel gekeken naar de uitslag van het CEAG-onderzoek uit 2015, en ze hebben ook niet gekeken naar de conclusie van het MCGS in 2016. Het besluit is ook te verklaren door de oplevering van de nieuwe schietbanen op de kazerne in Roosendaal.” Dat het tot september 2018 heeft geduurd voordat het KCT daadwerkelijk is gestopt met schieten is te wijten aan een interne communicatiefout. Beulen: “Dat is niet goed, maar er was in die periode geen sprake van een onveilige situatie. De genomen maatregelen waren immers nog steeds van kracht.”

Commandant KCT, kolonel Rene van den Berg, weerlegt de bewering dat er binnen zijn eenheid sprake is brede onrust of woede over de gang van zaken rondom Markiezaat. Van den Berg: “Ik herken de geschetste beelden van grote woede of onrust binnen de eenheid totaal niet. We hebben de afgelopen jaren hard gewerkt aan verbetermaatregelen, zoals de aard van de schietoefeningen, de frequentie waarmee deze oefeningen plaatsvinden en de vervanging van de afzuiging van de bewuste schietbanen. Er hebben zich de afgelopen periode bij mij of mijn voorganger geen commando’s gemeld met gezondheidsklachten of commando’s die bezorgdheden hebben geuit op het gebied van de schietbaan Markiezaat. We zijn erg blij met de nieuwe schietbanen op onze kazerne waarvan de afzuiginginstallatie state-of-the-art is en die volledig voldoet aan de moderne maatstaven.”

Bron: Defensie

MIVD verstoort Russische cyberoperatie bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (incl. PowerPoint!)

De MIVD heeft met ondersteuning van de AIVD en Britse collega’s een cyberoperatie door een team van de Russische militaire inlichtingendienst GRU in Den Haag verstoord. Dat gebeurde op 13 april. De operatie was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.
4 Russische inlichtingenofficieren troffen vlak bij het gebouw van de OPCW met specialistische apparatuur voorbereidingen om de netwerken van deze organisatie te hacken. Nederland is gastland van de OPCW en daarmee verantwoordelijk voor het veilig kunnen functioneren van deze internationale organisatie. Om de integriteit van de OPCW te beschermen is deze cyberoperatie van de GRU vroegtijdig verstoord en zijn de Russische inlichtingenofficieren het land uit begeleid.




“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

De kofferbak met apparatuur, die de GRU-officieren gebruikten.

Apparatuur
De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek. Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Een van de Russische diplomatieke paspoorten.

Ondermijnen
“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar”, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

BEKIJK HIER DE POWERPOINT VAN DEFENSIE

Bron: Defensie