Meerderheid kamer wil Reapers uitrusten met bommen

De Tweede Kamer wil dat defensie bommen en raketten onder de vier nieuwste Nederlandse dronevliegtuigen kan hangen. Die toestellen zijn nu nog onbewapend. Vanwege de oorlog in Oekraïne moeten ze snel kunnen worden omgebouwd tot ’killerdrones’, vindt een Kamermeerderheid.

Nederland heeft sinds kort vier MQ-9 Reaper-drones. Met deze onbemande verkenningsvliegtuigen kan defensie vanuit de lucht informatie verzamelen.

MQ-9 Reaper
De MQ-9 is een onbemand verkenningsvliegtuig. Het wordt op afstand gevlogen. Met dit (informatie)wapensysteem kan Defensie vanuit de lucht data en informatie verzamelen. Het systeem bestaat uit 4 toestellen, 4 grondstations en communicatieapparatuur. Op 7 juli 2021 rolde het 1e Nederlandse exemplaar uit de fabriek van General Atomics Aeronautical Systems Inc. in het Amerikaanse Poway.

Naast snel en veilig informatie verzamelen, kan de luchtmacht die ook verwerken, analyseren en delen. Zo kan het een goede beeldopbouw en essentiële inlichtingen geven aan eigen personeel en (coalitie)partners, al dan niet in een missiegebied op de grond. De Reaper past daarom goed in het toekomstbeeld van Defensie. Hierin zijn informatiegestuurd militair optreden en grondwaarneming vanuit de lucht en/of ruimte onmisbaar.

Een vlieger en een sensoroperator voeren de missies uit. Ze hoeven hiervoor niet zelf aanwezig te zijn in het inzetgebied. Het systeem wordt daarom ook wel RPAS genoemd, Remotely Piloted Aircraft System. Daarnaast bestaat het team uit technisch personeel voor onderhoud van het toestel en de systemen.

Halverwege 2023 volledig operationeel
De Koninklijke Luchtmacht krijgt in februari 2022 de beschikking over de MQ-9. Dan start de opbouw van het systeem in het Caribisch gebied. Defensie beproeft het onbewapende systeem op Curaçao vanwege de gunstige weersomstandigheden en beschikbaarheid van het luchtruim. Ook kan de Reaper in het Caribisch gebied al voor Defensietaken worden ingezet. Bijvoorbeeld bij de ondersteuning van civiele autoriteiten of voor opsporing en toezicht.

De vliegtuigen worden met 2 grondstations gestationeerd op vliegveld Hato. De 2 andere grondstations staan op Vliegbasis Leeuwarden. Hier worden ook de beelden vanuit het Caribisch gebied geanalyseerd. De MQ-9 krijgt Leeuwarden uiteindelijk ook als thuisbasis.


Bewapening

De Nederlandse Reapers zijn niet bewapend. Mocht de regering dit willen, dan is het eenvoudig te realiseren. De toestellen zijn er technisch op voorbereid. Vanwege het belang van doorontwikkeling en de operationele meerwaarde onderzoekt Defensie het bewapenen van het systeem.

Syracuse, 5 november 2019. Op Syracuse, Hancock ANGB, vindt de opleiding plaats van technisch personeel voor de MQ-9 Reaper, het onbemande vliegtuig van de Koninklijke Luchtmacht.


In de bol onderaan de voorkant van het vliegtuig zit 1 van de belangrijkste systemen, de EO/IR-camera (electro-optical/infra-red). Deze zorgt dag en nacht voor zicht.

Infographic MQ-9 Reaper met onder meer schematische afbeeldingen voorzien van afmetingen en een lijstje specificaties die ook in de tekst op de pagina staan.
Het toestel heeft een radar en middelen voor satellietcommunicatie. De Reaper is dankzij besturing per satelliet wereldwijd te bedienen vanuit bijvoorbeeld Nederland. Dankzij de satellietverbinding is het ook mogelijk dat beeldanalisten de data van de camera vrijwel live zien. Zij kunnen op hun beurt deze beelden of beperkte inlichtingenproducten direct doorzetten naar militairen in het veld.

Verder heeft het toestel onderaan de vleugels een aantal ophangpunten. Die zijn te gebruiken voor extra brandstoftanks of aanvullende observatie- en/of wapensystemen.

Grote internationale Luchtmachtoefening Frisian Flag 2022 van start

Van maandag 28 maart tot en met vrijdag 8 april vindt op vliegbasis Leeuwarden de internationale jachtvliegoefening Frisian Flag 2022 plaats. Verschillende internationale deelnemers beoefenen gedurende twee weken complexe missies in internationaal verband. Tweemaal per dag kiezen ongeveer 30 toestellen het luchtruim voor een trainingsmissie. De vliegbewegingen vinden van maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 en 17.00 uur plaats. ’s Avonds en in het weekend wordt in principe niet gevlogen, tenzij er technische ondersteuning benodigd is voor buitenlandse deelnemers.

Waar wordt er gevlogen?
Tijdens Frisian Flag wordt gebruik gemaakt van het grote militaire oefengebied boven de Noordzee en Noord-Nederland. Hoewel er grotendeels boven zee geoefend wordt, is de oefening ook vanaf land goed waarneembaar. Een aantal militaire locaties in Noord Nederland nemen actief deel aan de oefening. Het betreft NAVO-oefenterrein de Vliehors range op Vlieland, Maritiem Vliegkamp (MVKK) De Kooy en militair oefenterrein de Marnewaard. Het gebied tussen MVK De Kooy en oefenterrein de Marnewaard is ingesteld als tijdelijk laagvlieggebied voor helikopters en een transportvliegtuig. Het tijdelijke laagvlieggebied is niet bedoeld voor gevechtsvliegtuigen.

Waarom wordt er vanaf vliegbasis Leeuwarden gevlogen?
De vliegbasis ligt middenin het grootste oefengebied van West-Europa, waarvan het grootste gedeelte zich boven de Noordzee bevindt. Hierdoor gaat er geen trainingstijd verloren met vliegen van en naar het oefengebied. De vliegtijd wordt hierdoor effectief benut voor trainingsdoeleinden en daardoor duurt de oefening ook maar twee weken. Bovendien heeft de vliegbasis jarenlange ervaring als kenniscentrum voor vliegoperaties en beschikt het over de infrastructuur om met een grote hoeveelheid verschillende toestellen inclusief ondersteunend personeel te kunnen opereren.

Gezamenlijk trainen
Internationale samenwerking bewijst zijn waarde tijdens missies in het verleden, zoals boven Kosovo, Afghanistan en Irak. Alle verschilden sterk qua dreigingsniveau en taakstelling voor de vliegers. Door middel van oefeningen als Frisian Flag worden vliegers voorbereid op dreigende situaties waarbij in internationaal verband wordt opgetreden, nu en in de toekomst. Ook tonen we hiermee onze sterke band met onze bondgenoten en solidariteit met bevriende lidstaten van de NAVO. De huidige situatie aan de Oostgrens van het NAVO-grondgebied maakt eens te meer duidelijk dat onze militairen ten alle tijden inzetgereed moeten zijn voor elke opdracht die de politiek ons geeft. Daarom blijven oefeningen als Frisian Flag noodzakelijk.

Hoe is Frisian Flag ontstaan?
De naam Frisian Flag werd gekozen naar analogie van de verschillende vergelijkbare oefeningen die allen ‘Flag’ in hun naam dragen, zoals ‘Red Flag’ (Verenigde Staten) en ‘Maple Flag’ (Canada). ‘Red Flag’ verwijst naar de rode vlag die bij een oefenterrein wordt gehesen als daar een willekeurig krijgsmachtonderdeel actief is. In de naam Frisian Flag is de verwijzing naar de provincie Friesland opgenomen als thuisprovincie voor de vliegbasis. Al decennia lang vinden er internationale oefeningen met grote hoeveelheden gevechtsvliegtuigen plaats vanaf vliegbasis Leeuwarden. Uit al deze oefeningen is het huidige Frisian Flag geëvolueerd, dat sinds 1999 deze naam draagt en alom bekend is.