Bitse woordenstrijd over geld op NAVO-top

De feestelijke top waarop de bijna 70 jaar oude NAVO met veel ceremonieel vertoon een nieuw en 1,1 miljard kostend hoofdkwartier in gebruik nam, is vandaag ontsierd door een bitse woordenstrijd over geld. VS-president Donald Trump lokte die uit door uitgerekend in een herdenkingsspeech zijn Europese collega-leiders als wanbetalers weg te zetten.

In zijn rede bij de onthulling van een monument, opgedragen aan de slachtoffers van nine-eleven, stelde Trump zonder enige reserve vast dat 23 van de 28 lidstaten ‘niet betalen wat ze zouden moeten betalen’. Alleen Amerika, Groot-Brittannië, Griekenland, Polen en Estland doen dat wel. ,,De laatste acht jaar heeft Amerika meer betaald dan alle andere landen samen”, aldus Trump, volgens wie sommige landen ‘enorme bedragen’ aan Amerika schuldig zijn.
De NAVO, stelde hij, staand voor een brok puin van één van de getroffen WTC-gebouwen, zou een veel sterkere organisatie zijn, 119 miljard dollar rijker en beter opgewassen tegen terreur als iedereen aan zijn financiële verplichtingen had voldaan. ,,Dit is niet eerlijk tegenover de Amerikaanse belastingbetaler.”




Meer nodig
Inmiddels is volgens Trump de afgesproken ondergrens voor defensie-uitgaven – 2 procent BNP, uiterlijk in 2024 – al niet meer genoeg om al het achterstallig onderhoud te repareren. ,,Om de NAVO te moderniseren en de gaten in onze troepensterkte te dichten is meer nodig.”
De uitval van Trump, kort nadat hij enkele momenten stilte had gevraagd voor de slachtoffers van de ‘barbaarse’ bomaanslag in Manchester, viel slecht bij de andere leiders. Ze gaven hem nog een beleefd applaus, maar leken zijn gezelschap te mijden bij de opstelling voor de familiefoto. Premier Rutte wilde het optreden van Trump achteraf niet ‘recenseren’. ,,Elk land kiest zijn eigen staatshoofd of regeringsleider, en hij is gekozen in Amerika.”

Oude afspraak
Kanselier Merkel zei dat de afspraak om de defensie-uitgaven op te trekken, al drie jaar oud en in uitvoering is. Bovendien, aldus de kanselier, is afgesproken om niet alleen naar de defensie-uitgaven te kijken, maar ook naar andere bijdragen, zoals vredesbevorderende missies en operaties buiten NAVO-verband.
Volgens Rutte bokst Nederland met een forse bijdrage aan de anti-IS-coalitie nu al boven zijn gewicht en is met een klein miljard erbij de trend van steeds minder geld voor defensie gekeerd. Andere leiders onderstreepten dat ook Amerika baat heeft bij een gemeenschappelijke verdediging.
NAVO-topman Jens Stoltenberg herinnerde eraan dat de aanslagen op de WTC-torens in New York de eerste en tot nu toe enige keer waren dat de NAVO haar beroemde bijstandsartikel – ‘Een aanval op één is een aanval op allen’ – activeerde. Trump erkende dat de reactie van de bondgenoten destijds zeer daadkrachtig was. Belgisch premier Charles Michel hield hem voor dat de NAVO-waarden – vrijheid, vrede, veiligheid, mensenrechten, democratie en rechtsstaat – allesbehalve achterhaald (‘obsolete’) zijn. ,,Die zullen altijd zegevieren.”

Awacs
Trumps oproep om de NAVO efficiënter en weer relevanter te maken door haar meer in te zetten voor terreurbestrijding, kreeg vanavond wel bijval. De strijd tegen IS wordt geïntensiveerd, de NAVO treedt als organisatie toe tot de anti-IS-coalitie, zonder dat dit betekent dat ze als organisatie strijd gaat leveren. De vluchten met radarverkenners (Awacs), die vanuit het Turkse luchtruim tot diep in Syrië kunnen kijken, worden uitgebreid, en er komt een nieuwe afdeling voor informatie-uitwisseling, ook over Syriëstrijders.

Ook zegden diverse landen nieuwe troepen voor Afghanistan toe, bovenop de 13.000 die er nog zitten, om er de Afghaanse strijdkrachten te trainen. Volgens Trump moet het terrorisme worden gestopt, ‘of de verschrikkingen die we in Manchester en op zoveel andere plaatsen hebben gezien gaan altijd door’.

Bron: AD / NATO