stoffelijke overschotten militairen Mali 2_Noventas by MinDef

Defensie: veldhospitaal in Mali voldoet aan de eisen

Het veldhospitaal in Kidal in Mali voldoet aan de VN-eisen voor medische zorg, schrijft minister Bijleveld van Defensie aan de Tweede Kamer. Nederlandse militairen die meedoen aan de missie in Mali moeten in noodgevallen behandeld worden in het Togolese veldhospitaal.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) leverde in september kritiek op de door het veldhospitaal geleverde zorg in een rapport over een ongeluk met een mortiergranaat in juli 2016. Bij dat ongeluk kwamen twee Nederlandse militairen om het leven en raakte een militair zwaargewond. Die laatste werd in het veldhospitaal geopereerd, maar volgens de OVV traden de Togolese artsen weinig doortastend op en voerden ze geen goed onderzoek uit.
Het OVV-rapport leidde tot het opstappen van minister Hennis en Commandant der Strijdkrachten Middendorp. Defensie besloot naar aanleiding van het rapport onder meer de medische voorzieningen in Kidal opnieuw kritisch te bekijken.




Werkbezoek militair chirurg
De hoogste Nederlandse militair die belast is met medische zaken en een militaire chirurg brachten eind oktober een werkbezoek aan het hospitaal. Zij concludeerden dat het personeel goed is opgeleid voor levensreddende chirurgie en ruime ervaring heeft. Om te garanderen dat de zorg in orde blijft, voert de VN tussentijds inspecties uit.
Het veldhospitaal is alleen bedoeld voor als militairen niet geëvacueerd kunnen worden omdat bijvoorbeeld hun toestand dat niet toelaat. De VN heeft sinds september dag en nacht een helikopter in Kidal paraat staan voor medische evacuaties, schrijft Bijleveld.

Het kabinet vindt de beschikbaarheid van de helikopter en de afspraken die met de VN zijn gemaakt voldoende om de operaties vanuit en rondom de militaire basis in Kidal te hervatten. Die lagen stil sinds het rapport van de OVV. Het kabinet laat echter vanwege de eerdere gebeurtenissen “in dit unieke geval” een derde partij kijken naar de medische voorzieningen in Kidal.

Bron: NOS / Defensie

gewonde-militair_noventas-by-mindef

Wanneer geeft Defensietop toe dat kwaliteit Togolees veldhospitaal gebrekkig was?

Pijnlijke conclusies OVV niet gehoord
Anders dan de ex-minister beweert, was het Togolees veldhospitaal niet op zijn taken berekend, schrijft militair-arts b.d. Rick van den Doel.

‘Je kunt van mening verschillen met de OVV’ aldus Defensieminister Hennis voor haar aftreden over de medische keten in Mali, terwijl zij benadrukte andere conclusies van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid wél te onderschrijven.

Een medische inspectie van Defensie heeft het Togolese hospitaal deze zomer onderzocht en gezegd dat het op zijn taken is berekend. ‘Bij Defensie zijn geen twijfels over dat hospitaal.’ Ze wijst er ook op dat de OVV niet langs is geweest in het hospitaal in Kidal. Met verbazing lees ik deze passage in de berichtgeving over het aftreden van Jeanine Hennis.

voorbeeld veldhospitaal_Noventas by MinDef

Hoe anders was het toen ikzelf van november 2015 tot en met april 2016 was uitgezonden als Senior Medical Officer voor het Nederlandse Contingent in Mali. Als verantwoordelijke voor de medische keten heb ik meermaals het Togolese hospitaal bezocht en telkens mijn twijfels over de kwaliteit van deze installatie besproken met de medische leiding in Den Haag.

Twijfels die ook gedeeld werden in Den Haag. Dit blijkt alleen al uit het feit dat de Togolese installatie uitsluitend ‘in extremis’ mocht worden gebruikt. Achteraf bezien is het natuurlijk bizar dat een ziekenhuis niet geschikt is voor lichtgewonden, maar voor zwaargewonden die te slecht zijn om te worden vervoerd, wel voldoet. Voor een buitenstaander moet dit heel onlogisch klinken.




Helaas was ik in die tijd geen buitenstaander. Als militair op uitzending zit je in een bubbel, zonder al teveel perspectief van buitenaf. De werkelijkheid wordt bepaald door jouw eigen waarneming en de politiek gemotiveerde militaire aansturing vanuit Den Haag. Daarnaast waren wij ons er in de medische lijn te veel van bewust dat het voortbestaan van de missie sterk afhing van ons oordeel.

Na het lezen van het rapport van de OVV trek ik voor mijzelf de conclusie dat we harder tegengas hadden moeten geven. Dat reken ik mijzelf aan. Daarnaast mag de Defensietop het zichzelf aanrekenen dat ze het risico heeft geaccepteerd dat bij een aanbod van meerdere zwaargewonden de capaciteit van het Togolese veldhospitaal ontoereikend was.

Dit was namelijk al gebleken – en gerapporteerd door Nederlandse aanwezigen – na een mass casualty incident in december 2015 en februari 2016, waarbij tweemaal circa 10 doden en 30 gewonden vielen. Al ver voor het tragische ongeval op 6 juli 2016 dus.

Maar helaas zijn er bij het ministerie van Defensie anno 2017 nog steeds geen twijfels over de medische keten; niet na het aftreden van de Commandant der Strijdkrachten en de minister van Defensie en zelfs niet nadat de OVV een zeer gedegen rapport heeft geschreven waarvan ik elke conclusie, hoe pijnlijk ook voor mijzelf, volledig onderschrijf. Het zou de Defensietop sieren ook op dit punt de hand in eigen boezem te steken.

Rick van den Doel is militair-arts en was van van november 2015 tot en met april 2016 werzaam als Senior Medical Officer voor het Nederlandse Contingent in Mali.

Bron: Volkskrant / Defensie (illustratief)