ISAF_Noventas by MinDef

Terrorisme-expert Knoope: ‘Een groot deel van de wereld haat ons’

Terrorisme-expert Peter Knoope zoekt de drijfveren van terroristen en waarschuwt het Westen. In een uitgebreid artikel in Knack lees je hier meer over. Onderstaand een samenvatting.

‘Een groot deel van de wereld haat ons. Wat wij vooruitgang vinden, vinden zij neokoloniaal.’ ‘We hebben geen idee van wat zich aan het ontwikkelen is. De woede, de ontevredenheid, de antiwesterse sentimenten.’
Tijdens een van zijn diplomatieke reizen hoorde hij een opmerking van een Fransman in Niger: ‘Het merendeel van de mensen is hier antiwesters.’ De implicatie van deze zin is gigantisch. Ze blijven hangen, als een zwaard van Damocles boven onze Europese hoofden aldus Knoope. ‘Want het is niet alleen in Niger zo, het is ook in Nigeria zo en het is ook in Tsjaad zo, en in Kameroen, in heel Sub-Sahara-Afrika, en ook in grote delen van Azië.’ Want ook een Chinese ambassade levert foldertjes met de tekst: ‘China is blij dat de honderd jaar durende vernedering van de Europese barbaarse dominantie eindelijk ten einde is gekomen.’

In alle delen van de wereld ontwikkelt zicht dus blijkbaar onderen allerlei groepen soorten woede, ontevredenheid, antiwesterse sentimenten. ‘Onder dat kleine groepje mensen dat gemobiliseerd is door de IS en daadwerkelijk de stap naar barbaars geweld wil zetten, zit een zee van mensen die goed begrijpen waarom die mensen dat doen.’ Aldus Knoope. Hij wil de bodem onder het terrorisme inslaan; dat vindt hij belangrijker dan alleen maar het fenomeen te bestrijden. Het begin is gemaakt in 2011 door de VS. Dit kwam door de combinatie van de Arabische Lente en de dood van Osama bin Laden. Er kwam ruimte om de motivatie van terroristen te onderzoeken.
Ondanks dat ook de VS weet dat het strategisch onverstandig is om leiders af te zetten, gaat men wel door met bombardementen, onder andere op Syrië. Als je bij een terroristische organisatie de leider elimineert, wordt deze vaak vervangen door een nog agressievere leider. Kijk naar Boko Haram. Het is strategisch dan ook verstandiger om het draagvlak weg te nemen, de bodem eruit te slaan. Maar voor militairen is het een ingewikkelde boodschap dat hun machinerie niet voor de volle honderd procent leidt tot het resultaat dat ze ermee hopen te bereiken.’

Om de bodem eruit te kunnen slaan zul je echter eerst moeten begrijpen waartegen mensen zich verzetten. Je moet ze een alternatief moeten bieden. De IS heeft een aantrekkingskracht in China, Indonesië, Pakistan, Afghanistan en in de Centraal-Aziatische republieken, tot en met Rusland, het Midden-Oosten en Noord- en West-Afrika. De westerse leiders moeten de onderliggende stroom zien te doorgronden. Wat bindt die mensen in het gezamenlijk idee “we hebben iets om tegen te strijden”? We moeten daarbij ook lessen trekken uit de geschiedenis en uit de elkaars belevingswereld en ieders visie op de toekomst. Als je niet weet wat mensen bindt en geen lessen kunt trekken, kun je bommen blijven gooien, maar los je uiteindelijk niets op. ‘Een groep van meer dan vijf miljard mensen wijst de Westerse moderniseringsgedachte af. Zij zeggen: “Wat jullie ons komen vertellen over de toekomst, is niet onze toekomst maar jullie toekomst.”‘ Door die kortsluiting gaan jongeren een alternatief zoeken aldus Knoope. ‘Dan komen de traditie en de geschiedenis en de “ware” interpretatie van de islam tevoorschijn, en krijg je een groep die zegt: “Wij bieden een alternatief, wij bieden jullie een tehuis waarin jullie kunnen wonen dat gebaseerd is op het verleden, in onze eigen rijke geschiedenis en die een gezamenlijkheid biedt over grote delen van de wereld. Feel at home.” En intussen wordt onze overtuiging dat de moderne samenleving zal leiden tot een wereldwijde seculariteit, en tot een groeiende markt en wetenschappelijke kennis, in grote delen van de wereld als een westerse neokoloniale agenda beschouwd. De Westerse modernisten hebben dat nooit zo bedoeld, maar als je het mensen in Afrika vraagt, zeggen ze: “Dat is jullie nieuwe manier om naar ons te kijken en om ons te vertellen dat wij niet deugen.” En omdat het afscheid van religie een deel is van de moderniseringsplannen, leidt dat tot verzet en komt de religieuze component des te sterker naar boven.’ Het fundamentalistisch secularisme bestaat ook en is fanatiek. Mensen die deel uitmaakten van de ISAF vertellen bijvoorbeeld dat de mensen in Afghanistan ‘tweeduizend jaar achterlopen’. Men bedoelt dan dat ze achterlopen op onze moderne, seculiere, wetenschappelijke toekomstvisie, waaraan volgens het moderne gedachtegoed uiteindelijk de hele wereldbevolking zich zal moeten onderwerpen.’

IS vlag

De democratie die in grote delen van onze voormalige koloniën is geïnstalleerd, heeft de mensen niets opgeleverd. Maar wij blijven hen zeggen dat democratie het wondermiddel is.’ Wat Knoope nog het meeste steekt, is dat in veel van die landen traditionele systemen bestonden die werkten. ‘Als de ene een koe stal van de andere, gingen ze onder de boom met elkaar praten. Conflicten werden tussen de mensen zelf geregeld. Maar de traditionele conflictoplossing werd vervangen door een westers systeem van rechters en advocaten. Dat westerse systeem functioneert er totaal niet, tenzij je geld hebt om de rechter te corrumperen.. Het oude systeem van rechtvaardigheid werd compleet tenietgedaan en vervangen door wat het Westen invoerde onder het label democratisering, mensenrechten en “internationale rechtspraak”. Maar in hun dagelijkse praktijk zien de mensen dat het alleen maar ellende bracht. En dan komt al-Qaeda langs, of de IS of een van die groepen, en ze zeggen: “Democratie? Wat heb je daar nu aan? Wat heeft het jou gebracht?” Die groepen eisen een plaats in de politiek op. Er zijn natuurlijk massa’s mensen die met dat afschuwelijke, brute geweld van de terreurgroepen enorm veel moeite hebben, maar ze begrijpen het wel.’
Een vreedzame oplossing kan wellicht beginnen met het besef dat we onze moderniteit niet meer kunnen opdringen aan onze voormalige koloniën, zegt Knoope.
Het is belangrijk dat we ons goed realiseren dat veel mensen die bij en de IS zitten ons echt als de vijand beschouwen, benadrukt Knoope. ‘Wij deugen niet, dat is hun serieuze overtuiging. Ze zijn ervan overtuigd dat westerlingen moslims proberen te marginaliseren, te vernederen en te kleineren en dat we hen geen rechtvaardige, geen rechtmatige positie in de wereld gunnen. We vermoorden ze in het Midden-Oosten, Tsjetsjenië en Bosnië, we laten ze martelen in Guantanamo Bay.
Knoope trekt een grote les uit de geschiedenis: ‘Generationele solidariteit speelt een veel belangrijker rol dan wij ons realiseren. De boosheid van mensen over wat hun ouders is aangedaan, is vele malen groter dan wat de boosheid die de ouders zelf voelen over wat hen is overkomen. Die woede reist over generaties heen. Wat je bent, is voor een groot deel ingegeven door de solidariteit met je ouders. Daar moet men niet aan raken, want dan worden mensen fundamenteel in hun kernwaarden geraakt. Dat kan explosief materiaal zijn.

Lees HIER het uitgebreide artikel in Knack.be geschreven door journaliste Anna Luyten

Bron: Knack.be.