gewonde-militair_noventas-by-mindef

Wanneer geeft Defensietop toe dat kwaliteit Togolees veldhospitaal gebrekkig was?

Pijnlijke conclusies OVV niet gehoord
Anders dan de ex-minister beweert, was het Togolees veldhospitaal niet op zijn taken berekend, schrijft militair-arts b.d. Rick van den Doel.

‘Je kunt van mening verschillen met de OVV’ aldus Defensieminister Hennis voor haar aftreden over de medische keten in Mali, terwijl zij benadrukte andere conclusies van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid wél te onderschrijven.

Een medische inspectie van Defensie heeft het Togolese hospitaal deze zomer onderzocht en gezegd dat het op zijn taken is berekend. ‘Bij Defensie zijn geen twijfels over dat hospitaal.’ Ze wijst er ook op dat de OVV niet langs is geweest in het hospitaal in Kidal. Met verbazing lees ik deze passage in de berichtgeving over het aftreden van Jeanine Hennis.

voorbeeld veldhospitaal_Noventas by MinDef

Hoe anders was het toen ikzelf van november 2015 tot en met april 2016 was uitgezonden als Senior Medical Officer voor het Nederlandse Contingent in Mali. Als verantwoordelijke voor de medische keten heb ik meermaals het Togolese hospitaal bezocht en telkens mijn twijfels over de kwaliteit van deze installatie besproken met de medische leiding in Den Haag.

Twijfels die ook gedeeld werden in Den Haag. Dit blijkt alleen al uit het feit dat de Togolese installatie uitsluitend ‘in extremis’ mocht worden gebruikt. Achteraf bezien is het natuurlijk bizar dat een ziekenhuis niet geschikt is voor lichtgewonden, maar voor zwaargewonden die te slecht zijn om te worden vervoerd, wel voldoet. Voor een buitenstaander moet dit heel onlogisch klinken.




Helaas was ik in die tijd geen buitenstaander. Als militair op uitzending zit je in een bubbel, zonder al teveel perspectief van buitenaf. De werkelijkheid wordt bepaald door jouw eigen waarneming en de politiek gemotiveerde militaire aansturing vanuit Den Haag. Daarnaast waren wij ons er in de medische lijn te veel van bewust dat het voortbestaan van de missie sterk afhing van ons oordeel.

Na het lezen van het rapport van de OVV trek ik voor mijzelf de conclusie dat we harder tegengas hadden moeten geven. Dat reken ik mijzelf aan. Daarnaast mag de Defensietop het zichzelf aanrekenen dat ze het risico heeft geaccepteerd dat bij een aanbod van meerdere zwaargewonden de capaciteit van het Togolese veldhospitaal ontoereikend was.

Dit was namelijk al gebleken – en gerapporteerd door Nederlandse aanwezigen – na een mass casualty incident in december 2015 en februari 2016, waarbij tweemaal circa 10 doden en 30 gewonden vielen. Al ver voor het tragische ongeval op 6 juli 2016 dus.

Maar helaas zijn er bij het ministerie van Defensie anno 2017 nog steeds geen twijfels over de medische keten; niet na het aftreden van de Commandant der Strijdkrachten en de minister van Defensie en zelfs niet nadat de OVV een zeer gedegen rapport heeft geschreven waarvan ik elke conclusie, hoe pijnlijk ook voor mijzelf, volledig onderschrijf. Het zou de Defensietop sieren ook op dit punt de hand in eigen boezem te steken.

Rick van den Doel is militair-arts en was van van november 2015 tot en met april 2016 werzaam als Senior Medical Officer voor het Nederlandse Contingent in Mali.

Bron: Volkskrant / Defensie (illustratief)

Mali

Verlenging missie Mali op losse schroeven na onderzoeksrapport

De Tweede Kamer twijfelt of zij kan instemmen met de geplande verlengingen van de Nederlandse missies in bijvoorbeeld Mali, Irak en Afghanistan. Dat leek een uitgemaakte zaak, maar staat op losse schroeven nadat de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde dat Defensie het belang om missies voort te zetten boven de veiligheid van de eigen mensen plaatste.

Het kabinet heeft het besluit om te verlengen al op 11 september genomen – vóór het rapport van de OVV dus. Het demissionaire kabinet wilde daarvoor niet wachten tot Rutte III op het bordes staat, omdat ‘Nederland een betrouwbare partner wil zijn voor onze bondgenoten’, de missie gepland moet worden en militairen die uitgezonden worden duidelijkheid verdienen.
Maar het is in ons land goed gebruik dat militairen alleen naar gevaarlijke gebieden worden gestuurd als een ruime Kamermeerderheid daarmee instemt. De Kamer moet zich nog over de geplande verlengingen buigen; dat staat rond het herfstreces op de planning. En die Kamer is nu kritisch. De vier beoogde coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen dat Dijkhoff laat weten of de VN-missie in Mali nog wel voortgezet kan worden.
De parlementariërs varen bij zulke verlengingen op het advies van Defensie, maar uit het OVV-rapport blijkt dat de Kamer daar niet op kan vertrouwen. Eerder gaf Defensie immers ook positief advies over de missie, terwijl de veiligheidsprocedures niet werden nageleefd.




Ouder van een mortierschutter
,,Het is geen automatisme”, zegt VVD-Kamerlid Han ten Broeke. ,,Als je een ouder van een mortierschutter bent, wil je zeker weten dat hij zijn werk veilig kan doen.” De SP, altijd al kritisch op missies, verwacht nu meer vragen van andere fracties. ,,Alles kan niet bij het oude blijven”, zegt Kamerlid Sadet Karabulut.
D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma legt de bal bij Klaas Dijkhoff, de vandaag aangetreden minister van Defensie. ,,Hij moet zo snel mogelijk verslag uitbrengen van de extra controles die in missiegebieden zijn uitgevoerd.” Daartoe besliste de gisteren afgetreden minister Jeanine Hennis afgelopen vrijdag. Tot dat is gebeurd, geldt er een operationele pauze. Mogelijk geeft de nieuwe commandant der strijdkrachten Rob Bauer daar morgen bij zijn commando-aanvaarding duidelijkheid over.

Zekerheid
GroenLinks is niet happig om bijvoorbeeld de missie in Mali nu te verlengen. Eerder stemde de partij wel in met de inzet van militairen in het Afrikaanse land. ,,Er zijn vragen ontstaan over de veiligheid en op dit moment is daarover onvoldoende zekerheid”, stelt Kamerlid Bram van Ojik. Hij realiseert zich dat de tijd dringt. ,,Maar als de veiligheid in het geding is, moeten we missies stoppen. Oók als dat op het laatste moment is.” Sjoerdsma vindt wel dat Dijkhoff haast moet maken. ,,Van Mali weten we dat het moeilijk is opvolgers te vinden.”

Eerder deze weeek suggereerde Anne-Marie Snels van defensievakbond AFMP bij Pauw ook dat de missie in Mali mogelijk stopgezet moet worden.

Bron: AD / Defensie