nh90

Problemen met heli’s die Nederlandse militairen vervoerden in Mali

In het Afrikaanse Mali zijn problemen opgetreden met Duitse helikopters, waarvan ook Nederlandse militairen gebruikmaakten voor onder meer medische evacuaties. De Duitse luchtmacht houdt alle zogenoemde NH90-helikopters voorlopig aan de grond. Nederlandse militairen ondervinden daar geen hinder van, omdat ze een operationele pauze hebben.
Onze militairen gebruikten de Duitse helikopters tot voor kort onder meer voor het vervoer van troepen en goederen. Momenteel staat het gebruik echter niet in de planning, zegt een woordvoerder van Defensie tegen deze site. ,,Mocht er voor de Nederlandse militairen een acute medische hulpvraag zijn, dan wordt er gebruikgemaakt van de helikopters van de Verenigde Naties die hiervoor aanwezig zijn.”

Na een missie in Mali werden sporen van slijtage gevonden in de motor van een NH90-heli, schrijft de Duitse nieuwssite Der Spiegel. Alle NH90-helikopters worden nu geïnspecteerd. Het is niet duidelijk hoe lang dat gaat duren. Voorlopig mogen de helikopters alleen de lucht in als het leven van militairen in gevaar is.




Eigen heli’s terug
Nederland regelde het vervoer van troepen en goederen in Mali eerder zelf, maar begin dit jaar werden alle Nederlandse helikopters teruggeroepen. Er was slijtage aan de voertuigen en een tekort aan personeel om de heli’s te onderhouden. Sindsdien maken de Nederlandse militairen gebruik van Duitse helikopters.

De zorg voor Nederlandse militairen in Mali ligt onder een vergrootglas na een vernietigend rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Die oordeelde dat het ministerie van Defensie daarin ernstig tekort was geschoten na een ongeluk met een mortier in het Afrikaanse land, waarbij twee militairen omkwamen. Zowel minister Jeanine Hennis-Plasschaert van Defensie als Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp stapten op vanwege de affaire.

Ongeschikt
Nederland beschikt zelf overigens ook over NH90-helikopters, maar die zijn anders dan de Duitse: Nederland heeft gevechtshelikopters, Duitsland transportvoertuigen. Met de Nederlandse gevechtsheli’s is voor zover bekend niets aan de hand. ,,De Nederlandse helikopters van dit type zijn momenteel volledig operationeel”, aldus de woordvoerder van Defensie.

De Duitse NH90-helikopters worden sinds mei van dit jaar ingezet in Mali en zijn al sinds het eerste uur een zorgenkind voor de Duitse luchtmacht, schrijft Der Spiegel. Zo viel onlangs bij het opstijgen nog een motor uit, waarna piloten een noodlanding moesten maken. Mogelijk kunnen de voertuigen niet goed tegen zand en hitte, waarmee ze in Mali juist wel te maken krijgen.

Bron: AD / Defensie (illustratief)

gewonde-militair_noventas-by-mindef

Wanneer geeft Defensietop toe dat kwaliteit Togolees veldhospitaal gebrekkig was?

Pijnlijke conclusies OVV niet gehoord
Anders dan de ex-minister beweert, was het Togolees veldhospitaal niet op zijn taken berekend, schrijft militair-arts b.d. Rick van den Doel.

‘Je kunt van mening verschillen met de OVV’ aldus Defensieminister Hennis voor haar aftreden over de medische keten in Mali, terwijl zij benadrukte andere conclusies van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid wél te onderschrijven.

Een medische inspectie van Defensie heeft het Togolese hospitaal deze zomer onderzocht en gezegd dat het op zijn taken is berekend. ‘Bij Defensie zijn geen twijfels over dat hospitaal.’ Ze wijst er ook op dat de OVV niet langs is geweest in het hospitaal in Kidal. Met verbazing lees ik deze passage in de berichtgeving over het aftreden van Jeanine Hennis.

voorbeeld veldhospitaal_Noventas by MinDef

Hoe anders was het toen ikzelf van november 2015 tot en met april 2016 was uitgezonden als Senior Medical Officer voor het Nederlandse Contingent in Mali. Als verantwoordelijke voor de medische keten heb ik meermaals het Togolese hospitaal bezocht en telkens mijn twijfels over de kwaliteit van deze installatie besproken met de medische leiding in Den Haag.

Twijfels die ook gedeeld werden in Den Haag. Dit blijkt alleen al uit het feit dat de Togolese installatie uitsluitend ‘in extremis’ mocht worden gebruikt. Achteraf bezien is het natuurlijk bizar dat een ziekenhuis niet geschikt is voor lichtgewonden, maar voor zwaargewonden die te slecht zijn om te worden vervoerd, wel voldoet. Voor een buitenstaander moet dit heel onlogisch klinken.




Helaas was ik in die tijd geen buitenstaander. Als militair op uitzending zit je in een bubbel, zonder al teveel perspectief van buitenaf. De werkelijkheid wordt bepaald door jouw eigen waarneming en de politiek gemotiveerde militaire aansturing vanuit Den Haag. Daarnaast waren wij ons er in de medische lijn te veel van bewust dat het voortbestaan van de missie sterk afhing van ons oordeel.

Na het lezen van het rapport van de OVV trek ik voor mijzelf de conclusie dat we harder tegengas hadden moeten geven. Dat reken ik mijzelf aan. Daarnaast mag de Defensietop het zichzelf aanrekenen dat ze het risico heeft geaccepteerd dat bij een aanbod van meerdere zwaargewonden de capaciteit van het Togolese veldhospitaal ontoereikend was.

Dit was namelijk al gebleken – en gerapporteerd door Nederlandse aanwezigen – na een mass casualty incident in december 2015 en februari 2016, waarbij tweemaal circa 10 doden en 30 gewonden vielen. Al ver voor het tragische ongeval op 6 juli 2016 dus.

Maar helaas zijn er bij het ministerie van Defensie anno 2017 nog steeds geen twijfels over de medische keten; niet na het aftreden van de Commandant der Strijdkrachten en de minister van Defensie en zelfs niet nadat de OVV een zeer gedegen rapport heeft geschreven waarvan ik elke conclusie, hoe pijnlijk ook voor mijzelf, volledig onderschrijf. Het zou de Defensietop sieren ook op dit punt de hand in eigen boezem te steken.

Rick van den Doel is militair-arts en was van van november 2015 tot en met april 2016 werzaam als Senior Medical Officer voor het Nederlandse Contingent in Mali.

Bron: Volkskrant / Defensie (illustratief)