piraten-moederskiff_noventas-by-mindef

Huurlingen mogen op koopvaardij aan boord

De overheid gaat koopvaardijschepen toestaan zich met gewapende huurlingen te weren tegen piraten. Een Kamermeerderheid schaart zich achter een wetsvoorstel van VVD en CDA om dit te regelen.
Hiermee gaat er iets fundamenteels veranderen: de overheid legt haar geweldsmonopolie onder strikte voorwaarden in handen van maritieme beveiligingsbedrijven. Het was precies de reden dat tijdens de vorige kabinetsperiode de PvdA het idee afwees; de partij vond het afbreuk doen aan het principe dat de ’zwaardmacht’ bij de Staat hoort te liggen.

Nu liggen de verhoudingen anders en krijgen VVD en CDA steun van oppositiepartijen PVV, SGP en Forum voor Democratie. Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie waren voorheen huiverig om huurlingen op handelsschepen toe te staan, maar hebben het nu nog in overweging. De Kamer debatteert binnenkort over de initiatiefwet van Kamerleden Ten Broeke (VVD) en Van Helvert (CDA).




’Op volle zee kan je niet bellen’
„Op volle zee kun je de politie niet bellen”, motiveert Ten Broeke zijn wet. „Als we de zaken laten zoals ze zijn, dan kiezen we voor wild-west en beschadigen we onze maritieme sector, terwijl die zo cruciaal is voor onze economie.”

Nederland is een van de weinige landen die geen private beveiliging op zee toestaat. Onze marine draagt met een fregat bij aan EU-patrouillemissies in de Somalische wateren om handelsvloten te beschermen. Ook kunnen rederijen teams van mariniers inhuren. Deze ’vessel protection detachments’ zijn echter betrekkelijk duur en niet zo flexibel, aangezien ze maar van een beperkt aantal plekken kunnen opstappen en geen gebruik maken van drijvende wapendepots. Huurlingen doen dat wel. Private beveiligingsbedrijven leveren (ook) kleinere teams en zijn veel goedkoper.

Sinds 2012 zijn er volgens de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders 267 schepen gaan varen onder de vlag van een ander land. De risico’s op kapingen waren te groot, omvaren te duur. Door dat ’omvlaggen’ is de Nederlandse schatkist veel inkomsten misgelopen. Ook vaarden Nederlandse schepen evengoed stiekem met private beveiliging rond.

Schrikbeeld
De politieke discussie over particuliere beveiligers op zee loopt al tien jaar. Tegenstanders schermden vaak met het schrikbeeld van het Amerikaanse particuliere beveiligingsbedrijf Blackwater, dat verantwoordelijk werd gehouden voor buitengerechtelijke executies in Irak.

„Daarom wil ik dit goed regelen”, zegt Ten Broeke. „Ik wil voorkomen dat er beunhazen met wapens gaan rondvaren.” Na ingang van de nieuwe wet moeten rederijen in de eerste plaats nog steeds mariniers inschakelen voor bescherming. Pas wanneer dat betekent dat ze er te veel voor moeten omvaren, mogen ze bij private beveiliging inschakelen.

Afgelopen jaren zijn er bij Somalië geen kapingen meer geweest. Maar aan de westkant van Afrika neemt piraterij juist toe en ook in Zuid-Oost Azië komt het nog veel voor. In 2016 waren in Azië 129 bekende kapingen. Piraten zijn een enkele keer uit op buit, maar meestal gijzelen ze de bemanning voor losgeld.

Bron: Telegraaf / Defensie (illustratief)